VPP

Wirtualna elektrownia nie ma turbiny ani jednej lokalizacji. To oprogramowanie, które łączy wiele małych zasobów, takich jak domowe i firmowe magazyny energii, instalacje PV, pompy ciepła, ładowarki samochodów i odbiory przemysłowe, i steruje nimi tak, jakby były jedną elektrownią. Pojedynczy zasób jest za mały, żeby handlować na giełdzie energii albo świadczyć usługę bilansującą. Razem, sterowane przez system, który na polecenie zmienia ich moc, już mogą.

VPP działa w czterech krokach:

• Agregacja. Platforma rejestruje zasoby, ich miejsce w sieci, limity techniczne i umowę z każdym właścicielem, a potem grupuje je w jednostki dopasowane do produktu rynkowego.
• Prognoza. Przewiduje, ile zasoby wyprodukują i zużyją bez ingerencji i ile elastyczności mogą dać w każdym okresie. Ta prognoza to profil bazowy.
• Dysponowanie. Gdy rynek, operator sieci albo własna strategia handlowa VPP wymaga zmiany, platforma dzieli żądaną moc między zasoby i wysyła nastawy, zwykle do EMS albo bramki w każdym obiekcie.
• Weryfikacja i rozliczenie. Po fakcie porównuje pomiary z profilem bazowym, dowodzi, co zostało dostarczone, i wypłaca każdemu właścicielowi jego część.

Ta sama platforma może obsługiwać kilka rynków: handel na rynku dnia następnego, usługi bilansujące, takie jak aFRR, programy DSR i lokalną elastyczność dla operatorów dystrybucyjnych. Między nimi zmienia się czas reakcji, minimalna wielkość oferty, telemetria, której chce kupujący, i zasady dowodzenia dostawy.

VPP to przede wszystkim problem integracji i rozliczeń. Algorytm optymalizacji ma znaczenie, ale projekty najczęściej potykają się o różnorodność urządzeń, luki w danych i spory o to, co zostało dostarczone. Wymagania, które warto wpisać do specyfikacji:

• Urządzenia są różne i nie zawsze niezawodne. Każda marka falownika, magazynu czy ładowarki ma własny interfejs, część raportuje przez chmurę producenta, a część znika z sieci. Platforma potrzebuje warstwy integracji per model i musi wiedzieć, czy dany zasób jest w tej chwili osiągalny.
• Dostępność zgłaszają właściciele i operatorzy. Podają niedyspozycyjność pojedynczego punktu poboru albo całej jednostki agregacji, a logika dysponowania musi uwzględnić te zgłoszenia, zanim przyjmie wezwanie.
• Podział wezwania to reguła, którą da się wytłumaczyć. Równy podział między zasoby jest prosty, ale pomija to, co każdy z nich zadeklarował. Podział według zadeklarowanej mocy, z zapasem ponad żądaną sumę, jest uczciwszy i bezpieczniejszy, a operator musi widzieć tę regułę.
• O pieniądzach decyduje profil bazowy. Platforma potrzebuje udokumentowanej metody wyznaczania profilu bazowego, sposobu odbudowy danych po przerwie w komunikacji i raportów, które powstają wkrótce po końcu każdego okresu.
• Telemetria pasuje do produktu. Usługi bilansujące wymagają szybkich i częstych odczytów oraz nastaw, a wezwanie DSR może opierać się na piętnastominutowych danych z liczników. Wybierz rynek docelowy, zanim zaprojektujesz przepływ danych.
• Klient widzi tylko swoje zasoby. Agregator obsługuje wielu właścicieli, więc rozdzielenie danych to wymaganie funkcjonalne, a zarazem wymóg bezpieczeństwa. Klient, którego punkty biorą udział w wezwaniu razem z innymi, powinien widzieć tylko swoją część.
• Sterowanie lokalne zostaje lokalne. Limity bezpieczeństwa i ochrona baterii działają w obiekcie, a centralne polecenie VPP nigdy ich nie nadpisuje.

Prawo UE nie definiuje wirtualnej elektrowni. Definiuje działalność, która za nią stoi. Art. 2 pkt 18 dyrektywy (UE) 2019/944 definiuje agregację jako funkcję wykonywaną przez osobę fizyczną lub prawną, która łączy odbiory wielu odbiorców lub wytworzoną energię elektryczną w celu sprzedaży, zakupu lub aukcji na dowolnym rynku energii elektrycznej, a art. 2 pkt 19 definiuje niezależnego agregatora jako niepowiązanego z dostawcą odbiorcy. Art. 17 zobowiązuje państwa członkowskie, by pozwoliły odbiorcom końcowym, w tym oferującym odpowiedź odbioru przez agregację, uczestniczyć we wszystkich rynkach energii elektrycznej obok wytwórców i bez dyskryminacji.

Dla usług bilansujących rozporządzenie Komisji (UE) 2017/2195 (wytyczne w zakresie bilansowania) wyznacza ramy, w których operatorzy systemów przesyłowych kupują rezerwy. Każdy operator określa prekwalifikację i warunki techniczne swoich produktów, więc VPP, która chce sprzedawać aFRR, musi spełnić zasady tego operatora dotyczące czasu reakcji, telemetrii i testów dla każdej oferowanej jednostki.

Nie oferujemy platformy VPP i nie zbudowaliśmy jej w całości. Zbudowaliśmy dla klientów dwie jej warstwy: warstwę agregacji i wezwań platformy DSR, która działa produkcyjnie, oraz orkiestrator magazynów energii na poziomie obiektu, który budujemy w 2026 r.

Zbudowaliśmy moduł DSR platformy zarządzania energią Zeronest. Grupuje punkty poboru w jednostki agregacji, prowadzi zgłoszenia niedyspozycyjności dla każdego punktu i każdej jednostki i pozwala agregatorowi ogłosić wezwanie obejmujące wiele punktów. Uczestnicy potwierdzają wezwanie przez link wysłany SMS-em i e-mailem, a platforma wyznacza skorygowany profil bazowy i raport dla każdej godziny wezwania. Jak wezwanie dzieli się między punkty, łącznie z zapasem ponad żądaną moc, opisuje hasło DSR. W module spółdzielni energetycznych, dodanym w 2026 r., operator może sterować instalacjami wielu punktów poboru naraz.

Dla magazynów energii Global Green budujemy EMS, którego orkiestrator łączy nastawy z kilku źródeł, takich jak handel, aFRR i sterowanie bezpośrednie, rozstrzyga konflikty między nimi i dopiero wtedy rozdziela wynik na baterie. To warstwa VPP po stronie obiektu: zamienia polecenia z kilku źródeł na bezpieczne nastawy dla każdej baterii.