ETRM

System ETRM to księga transakcji firmy handlującej energią. Traderzy zawierają transakcje na giełdach, przez brokerów albo bezpośrednio z kontrahentami, a ETRM rejestruje każdą z nich i mówi firmie, co ma, co jest winna, ile dziś wart jest portfel i ile może stracić. Obejmuje energię elektryczną i gaz, a często też uprawnienia do emisji, gwarancje pochodzenia i paliwa.

Pracę zwykle dzieli się tak jak w banku:

• Front office. Rejestracja transakcji: każda transakcja trafia do systemu z produktem, okresem dostawy, wolumenem, ceną i kontrahentem, niezależnie od tego, czy pochodzi z giełdy, od brokera, czy z umowy długoterminowej, takiej jak PPA.
• Middle office. Pozycja i ryzyko: otwarta pozycja dla każdego towaru, rynku i okresu dostawy, wycena po bieżących cenach rynkowych (mark to market), wynik finansowy, ekspozycja kredytowa wobec każdego kontrahenta i limity, w których musi się mieścić zespół handlowy.
• Back office. Operacje i pieniądze: nominacje i grafiki dla operatora sieci albo gazociągu, potwierdzenia, rozliczenia, fakturowanie i dane do raportów regulacyjnych.

Energię trudniej zaksięgować niż większość towarów. Kontrakt na energię elektryczną dostarcza wolumen w każdym okresie dostawy, więc jedna roczna transakcja na pasmo zamienia się w około 35 tys. kwadransów, a od 1 października 2025 r. europejski rynek dnia następnego działa w okresach piętnastominutowych. Fizyczna dostawa musi zgadzać się z tym, co zawarto w transakcjach, inaczej niezbilansowanie rozlicza się po cenie, której nikt nie wybierał.

Większość firm nie buduje ETRM. Kupuje gotowy system i buduje wokół niego inne: portale dla klientów, narzędzia handlowe, aplikacje zakupowe, raportowanie. ETRM pozostaje źródłem prawdy, a projekt integracji decyduje, czy nowy system pomaga, czy tworzy drugą, niespójną księgę. Wymagania, które warto wpisać do specyfikacji:

• Każdy rodzaj danych ma jednego właściciela. Umowy, pozycje, katalog produktów i ceny pochodzą z ETRM. Nowy system trzyma ich lokalną kopię dla szybkości i synchronizuje ją według harmonogramu, a specyfikacja mówi, która strona wygrywa przy konflikcie.
• Każda transakcja trafia do ETRM dokładnie raz. Zlecenie wprowadzone w portalu musi tam dotrzeć jeden raz, nawet gdy sieć zawiedzie w połowie. Do tego potrzebne są zapisy idempotentne, status każdej transakcji i raport uzgodnień.
• Model obejmuje cały cykl życia. Zlecenia są przyjmowane, odrzucane, zmieniane i anulowane, czasem już po potwierdzeniu przez klienta. Każda zmiana stanu musi znaleźć odbicie w ETRM, łącznie z wycofaniem.
• Zasady handlu pochodzą z ETRM. To, jakie produkty użytkownik może kupić, w jakich zakresach i z jakim krokiem wolumenu, odczytuje się z ETRM, a nie przepisuje do kodu nowego systemu.
• Rozdzielczość czasowa jest spójna. Ceny, pozycje i zużycie w rozdzielczości piętnastominutowej, godzinowej i miesięcznej muszą się przeliczać bez luk z zaokrągleń, a dni zmiany czasu mają 92 albo 100 kwadransów.
• Każda zmiana ma ślad audytowy: kto wprowadził albo zmienił transakcję, kiedy i dlaczego. Pytają o to zespoły ryzyka i regulator.

CTRM (commodity trading and risk management) to szersza kategoria: rejestracja transakcji, pozycja, ryzyko i rozliczenia dla każdego towaru, w tym ropy, metali i produktów rolnych. ETRM to jej część zbudowana dla energii elektrycznej i gazu. Energia wymaga tego, czego ogólny system towarowy może nie modelować: dostawy w każdym okresie dostawy, nominacji i grafików dla operatora sieci albo gazociągu oraz rozliczeń niezbilansowania. Firma, która handluje energią i innymi towarami, powinna sprawdzić, czy jeden system obsłuży dostawy energii w rozdzielczości 15 minut, której używa dziś rynek dnia następnego.

Własne moduły wokół ETRM warto budować, gdy wyróżnia cię sposób obsługi klientów albo podejmowania decyzji zakupowych. Rejestracja transakcji, wycena i rozliczenia zostają w ETRM. Typowe moduły:

• portal, w którym klienci biznesowi zamawiają transze, dostają ofertę i ją akceptują, a każda transakcja trafia do ETRM,
• narzędzie zakupowe dla kupujących i ich doradców: pozycja, transze, rekomendacje i przetargi,
• dane rynkowe i raporty, których ETRM nie generuje,
• integracje z giełdami, licznikami i księgowością.

Dwa takie moduły powstały w ramach naszych projektów platform handlu energią: portal zakupowy połączony z ETRM sprzedawcy i Enerace.Online, platforma zakupowa dla firmy doradczej.

Podstawowym unijnym aktem dla hurtowego handlu energią jest REMIT, rozporządzenie (UE) nr 1227/2011. Art. 8 wymaga, by uczestnicy rynku zgłaszali do ACER transakcje zawierane na hurtowych produktach energetycznych, w tym zlecenia, a rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1348/2014 określa, co i w jakim formacie trzeba zgłaszać. REMIT II, czyli rozporządzenie (UE) 2024/1106, weszło w życie 7 maja 2024 r. Rozszerzyło zakres przepisów, zaostrzyło raportowanie i wzmocniło nadzór.

Dane do tych zgłoszeń są w ETRM, więc raporty trzeba tworzyć z danych transakcyjnych, kompletnie i na czas, a nie składać ręcznie. Gdy transakcje powstają w portalu albo narzędziu handlowym, ich zapis musi być na tyle pełny, żeby ETRM mógł je zgłosić.

Budujemy platformy handlu i zakupu energii, które działają obok ETRM i na jego danych.

Od połowy 2026 r. budujemy portal zakupowy dla klientów biznesowych firmy energetycznej, zintegrowany z jej ETRM i systemem księgowym. Warsztat otwierający z klientem odbył się 29 lipca 2026 r. Klient API do ETRM był gotowy we wrześniu 2026 r. W październiku 2026 r. zespół pracuje nad trzema elementami. Lokalne modele umów, pozycji kontraktowej, transz i zużycia synchronizują się z ETRM według harmonogramu. Katalog instrumentów ma ceny synchronizowane automatycznie. W zakupie transzy klient składa zlecenie, trader je akceptuje, a transakcja zapisuje się w ETRM. Trader może też anulować transakcję już po jej potwierdzeniu przez klienta i wtedy transakcja jest wycofywana z ETRM. Krok wolumenu wynika z zasad zdefiniowanych w ETRM.

Od 2020 r. budujemy Enerace.Online dla Enerace, firmy doradczej, która pomaga przedsiębiorstwom kupować energię elektryczną i gaz. To platforma zakupowa, która wykonuje dla kupującego część tej samej pracy: liczy pozycję portfela każdego klienta z wprowadzonych umów, co zastąpiło obliczenia w arkuszach, i zapisuje zakupy transz w MW albo MWh jako procent wolumenu umowy.