Emisje zakresu 2 (scope 2)

Wytyczne GHG Protocol Scope 2 Guidance z 2015 r. definiują zakres 2 jako pośrednie emisje z wytworzenia zakupionej lub pozyskanej energii elektrycznej, pary, ciepła lub chłodu, które zużywa raportująca firma. Emisje powstają w elektrowni, ale firma je raportuje, bo spowodowało je jej zużycie. Paliwo spalane we własnych kotłach i agregatach firmy to zakres 1.

Wytyczne opisują dwie metody. Metoda lokalizacyjna (location-based) mnoży zużycie przez średnią emisyjność sieci w miejscu zużycia. Metoda rynkowa (market-based) korzysta ze wskaźników emisji z instrumentów umownych, które wybrała firma: certyfikatów atrybutów energii, takich jak gwarancje pochodzenia, umów bezpośrednich, takich jak PPA, wskaźników emisji konkretnego sprzedawcy, a gdy żaden z nich nie ma zastosowania, z miksu rezydualnego, czyli emisyjności, która zostaje po odjęciu z systemu wszystkich zadeklarowanych atrybutów. Firma działająca na rynkach, na których takie instrumenty istnieją, musi raportować oba wyniki i oznaczyć każdy z nich. Wytyczne nazywają to podwójnym raportowaniem.

Instrument liczy się w wyniku rynkowym tylko wtedy, gdy spełnia kryteria jakości z tabeli 7.1 wytycznych (Scope 2 Quality Criteria). Musi zawierać informację o wskaźniku emisji wytworzenia, które reprezentuje, jako jedyny potwierdzać to wytworzenie, być śledzony i umorzony przez raportującą firmę lub w jej imieniu, zostać wydany i umorzony jak najbliżej okresu zużycia oraz pochodzić z tego samego rynku co zużycie. Wskaźnik sprzedawcy musi opierać się na energii faktycznie dostarczonej, a produkcja odnawialna, której atrybuty sprzedano osobno, liczy się według miksu rezydualnego. Jeśli skorygowany miks rezydualny nie jest dostępny, firma musi to ujawnić.

Standard ESRS E1, przyjęty rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2023/2772, wymaga od firm raportujących według Europejskich Standardów Sprawozdawczości w zakresie Zrównoważonego Rozwoju ujawnienia emisji zakresu 2 brutto liczonych metodą lokalizacyjną i rynkową, w tonach ekwiwalentu CO2 (pkt 49). Wymóg stosowania AR 45 odsyła do wytycznych GHG Protocol i ich kryteriów jakości oraz wymaga informacji o udziale i rodzajach użytych instrumentów umownych. Pozwala podać osobno udział związany z gwarancjami pochodzenia albo certyfikatami energii odnawialnej i wyłącza z zakresu 2 jednostki redukcji emisji i uprawnienia do emisji. To, które firmy raportują według ESRS i od którego roku, zmieniły nowelizacje Omnibus, w tym dyrektywa (UE) 2026/470, więc aktualny zakres trzeba sprawdzić. 3 lipca 2026 r. Komisja przyjęła zrewidowane, uproszczone ESRS, które zastępują załączniki I i II rozporządzenia 2023/2772. Jeśli przejdą kontrolę Parlamentu i Rady, będą obowiązywać od lat obrotowych zaczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później, z możliwością wcześniejszego zastosowania za 2026 r., więc numeracja punktów E1 się zmieni.

W Polsce art. 5 ust. 6a Prawa energetycznego zobowiązuje każdego sprzedawcę energii elektrycznej do informowania odbiorców o strukturze paliw zużytych do wytworzenia energii, którą sprzedał w poprzednim roku, oraz o miejscu, w którym są dostępne informacje o wpływie tego wytwarzania na środowisko, co najmniej w zakresie emisji CO2 i odpadów radioaktywnych. Ta informacja może posłużyć do wskaźnika sprzedawcy, ale to, czy spełnia kryteria jakości, trzeba sprawdzić w każdym przypadku. GHG Protocol prowadził konsultacje publiczne w sprawie zmiany wytycznych dla zakresu 2 od 20 października 2025 r. do 31 stycznia 2026 r. Do czasu publikacji nowej wersji obowiązuje tekst z 2015 r.

Zakres 2 to obliczenie na danych, które platforma zakupowa albo system zarządzania energią zwykle już ma. Żeby audytor przyjął wynik, system potrzebuje:

• Danych o zużyciu dla każdego obiektu i miesiąca albo dokładniejszych: kWh z faktur lub danych pomiarowych, z zapisanym źródłem każdej liczby.
• Dwóch równoległych obliczeń z osobnymi tabelami wskaźników emisji, wersjonowanymi według roku i źródła, żeby zeszłoroczny raport dało się odtworzyć po aktualizacji wskaźników.
• Powiązania instrumentów ze zużyciem: które gwarancje pochodzenia umorzono, dla którego obiektu, okresu i wolumenu oraz w jakim kraju je wydano.
• Wskaźników miksu rezydualnego dla każdego kraju i roku oraz oznaczenia tam, gdzie go nie ma.
• Wolumenu z umowy PPA liczonego w wyniku rynkowym tylko w takim zakresie, w jakim atrybuty przechodzą na kupującego.
• Agregacji bez podwójnego liczenia. Umowy często zawierają wiersze podsumowań, które obliczenie musi pominąć, inaczej emisje policzy się dwa razy.
• Jasnych jednostek. Wskaźniki zwykle podaje się w kg CO2 na MWh, a raport wymaga ton ekwiwalentu CO2.

Enerace.Online, platforma zakupowa, którą budujemy dla Enerace, pokazuje klientom ślad węglowy ich energii obok umów i danych rynkowych. W 2024 r. przebudowaliśmy jej moduł śladu węglowego w backendzie i frontendzie. W 2025 r. sprawiliśmy, że wiersze podsumowań (TOTAL) w umowach nie są liczone w śladzie węglowym podwójnie.