Energetyka 3 min czytania
Taryfa dynamiczna
Inne nazwy: umowa z ceną dynamiczną, umowa z ceną dynamiczną energii elektrycznej, dynamic tariff, dynamic electricity tariff
Definicja
Taryfa dynamiczna to umowa sprzedaży energii, w której cena energii podąża za rynkiem spot, zwykle za ceną z rynku dnia następnego dla każdej godziny lub kwadransa. Prawo UE daje każdemu odbiorcy z licznikiem zdalnego odczytu prawo do takiej umowy u co najmniej jednego sprzedawcy.
Cytuj hasło
Tekst
"Taryfa dynamiczna". Order Group, Słownik oprogramowania, 10 października 2026. https://ordergroup.co/pl/slownik/taryfa-dynamiczna/
HTML
<a href="https://ordergroup.co/pl/slownik/taryfa-dynamiczna/">Taryfa dynamiczna</a> - Order Group
Jak działa taryfa dynamiczna
Dyrektywa (UE) 2019/944 definiuje umowę z ceną dynamiczną w art. 2 pkt 15: to umowa sprzedaży energii między sprzedawcą a odbiorcą końcowym, która odzwierciedla zmiany cen na rynkach spot, w tym na rynku dnia następnego i dnia bieżącego, w odstępach co najmniej równych okresowi rozliczeniowemu rynku. Art. 11 pozwala każdemu odbiorcy końcowemu z licznikiem zdalnego odczytu zażądać takiej umowy od co najmniej jednego sprzedawcy i od każdego sprzedawcy, który ma ponad 200 000 odbiorców końcowych. Sprzedawca musi uzyskać zgodę odbiorcy przed przejściem na nią i wyjaśnić możliwości, koszty i ryzyka każdego rodzaju umowy. Przez co najmniej dziesięć lat od udostępnienia takich umów państwa członkowskie albo regulatorzy mają je monitorować i co roku publikować raport o rozwoju rynku, wpływie na rachunki i zmienności cen.
Taryfa dynamiczna to potoczna nazwa: ustawa mówi o umowie z ceną dynamiczną energii elektrycznej i nie jest to taryfa zatwierdzana przez Prezesa URE. Polska przeniosła te zasady do Prawa energetycznego (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 43). Art. 3 pkt 6d definiuje umowę z ceną dynamiczną energii elektrycznej jako umowę odzwierciedlającą wahania cen na rynku dnia następnego i dnia bieżącego w odstępach co najmniej równych okresowi rozliczania niezbilansowania z rozporządzenia 2017/2195. Według art. 5 ust. 4f-4h odbiorca z licznikiem zdalnego odczytu może kupować energię na podstawie umowy z ceną dynamiczną, sprzedawca obsługujący co najmniej 200 000 odbiorców końcowych musi ją oferować, a zawarcie umowy wymaga zgody odbiorcy. Art. 5 ust. 4i nakazuje giełdzie publikować ceny z rynku dnia następnego i dnia bieżącego w odstępach równych okresowi rozliczania niezbilansowania, w złotych za MWh z dokładnością do 1 grosza, i przekazywać je sprzedawcom zaraz po wyznaczeniu. Nowelizacja ogłoszona 15 kwietnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 516) zmieniła art. 5 ust. 4g: taki sprzedawca musi teraz oferować zarówno umowę z ceną dynamiczną, jak i umowę na czas oznaczony z gwarancją stałej ceny, na 12 miesięcy i na dłużej. Przed zawarciem umowy sprzedawca musi poinformować odbiorcę, czy cena jest stała, zmienna czy dynamiczna, oraz podać cenę albo algorytm jej ustalania.
W praktyce cena za każdy okres to cena giełdowa z tego okresu plus marża i opłaty sprzedawcy. Opłaty dystrybucyjne są osobne: operator sieci nalicza je dalej według własnej taryfy, niezależnie od umowy sprzedaży.
| Cena sprzedaży | Jak powstaje cena energii | Kiedy cena jest znana | Czego potrzebuje system |
|---|---|---|---|
| Stała | Jedna cena na czas umowy | Przy podpisaniu | Ceny i okresu umowy |
| Strefowa (np. G12) | Dwie lub więcej cen stref zależnych od pory dnia | Przy podpisaniu | Kalendarza stref |
| Dynamiczna | Cena giełdowa z każdego okresu plus marża sprzedawcy | Dzień przed dostawą, po aukcji rynku dnia następnego | Codziennego importu cen dla każdego kwadransa i formuły sprzedawcy |
Co taryfa dynamiczna oznacza dla oprogramowania
Przy taryfie dynamicznej cena przestaje być polem w umowie i staje się codziennym strumieniem danych. EMS, system rozliczeń albo aplikacja dla klienta, które z nią pracują, potrzebują:
- Codziennego importu cen na następny dzień w rozdzielczości rynku dnia następnego, który od 1 października 2025 r. wycenia każdy kwadrans.
- Jawnej strefy czasowej przy każdym imporcie. Przesunięcie o godzinę w pliku CSV przenosi każdą cenę do złego okresu, a optymalizator ładuje magazyn w złym momencie.
- Formuły sprzedawcy. Cena dla odbiorcy to cena giełdowa plus marża, opłaty i podatki, a taryfę sprzedażową trzeba trzymać osobno od dystrybucyjnej.
- Taryf z datami obowiązywania dla każdego obiektu. Odbiorcy zmieniają umowy, więc po zmianie taryfy statystyki i prognozy trzeba przeliczyć, inaczej raportowane oszczędności będą błędne.
- Oszczędności liczonych okres po okresie: przesunięta energia razy różnica cen w danym okresie. Średnia cena miesięczna ukrywa większość tej wartości.
- Obsługi cen ujemnych jako zwykłych danych w logice sterowania, raportach i fakturach.
- Harmonogramu gotowego przed początkiem doby dostawy i trybu awaryjnego na dzień, w którym ceny przyjdą z opóźnieniem.
- Danych interwałowych z licznika zdalnego odczytu, którego wymaga umowa i z którego korzysta rozliczenie.
| Dane | Typowe źródło | Rozdzielczość |
|---|---|---|
| Ceny z rynku dnia następnego | Giełda (w Polsce TGE) albo ENTSO-E | 15 minut od 1 października 2025 r. |
| Formuła ceny sprzedawcy | Umowa sprzedaży | Dla każdej umowy |
| Stawki dystrybucyjne | Taryfa operatora sieci dystrybucyjnej | Strefy i stawki na rok taryfowy |
| Zużycie i produkcja | Licznik zdalnego odczytu, falownik albo własny licznik obiektu | 15 minut lub dokładniej |
Z naszych projektów
Od stycznia 2024 r. budujemy EMS dla Zeronest. System optymalizuje pracę magazynu według taryfy sprzedażowej odbiorcy, dynamicznej albo strefowej. W październiku 2025 r. naprawiliśmy import taryf z pliku CSV, w którym znaczniki czasu wyprzedzały rzeczywistość o godzinę, przez co użytkownicy musieli przesuwać w pliku każdą cenę. W styczniu 2026 r. każda instalacja dostała taryfę sprzedażową wybieraną osobno od dystrybucyjnej, w aplikacji prosumenta, aplikacji instalatora i panelu webowym, a platforma zaczęła przeliczać statystyki cenowe i predykcje po każdej zmianie taryfy. W lipcu 2026 r. platforma webowa pokazywała już taryfy w rozdzielczości piętnastominutowej.
Źródła
- Directive (EU) 2019/944 on common rules for the internal market for electricity (consolidated), Articles 2(15) and 11 - EUR-Lex
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 43, art. 3 pkt 6d, art. 5 ust. 4f-4i i 6h - ISAP Sejm RP
- Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 516, art. 1 pkt 4 - ISAP Sejm RP
Najczęstsze pytania
-
Każdy odbiorca końcowy z licznikiem zdalnego odczytu. Sprzedawca obsługujący co najmniej 200 000 odbiorców końcowych musi oferować umowę z ceną dynamiczną, a od nowelizacji z 2026 r. także umowę ze stałą ceną na 12 miesięcy lub dłużej.
-
Nie. Zmienia tylko cenę energii. Opłaty dystrybucyjne wynikają z taryfy operatora sieci i liczy się je tak jak wcześniej.
-
Raz na okres rozliczeniowy rynku, za którym podąża. Na rynku dnia następnego od 1 października 2025 r. oznacza to cenę dla każdego kwadransa, publikowaną dzień przed dostawą.
-
Gdy część zużycia da się przesunąć w czasie, dzięki magazynowi energii, magazynowi ciepła albo elastycznym procesom, a oprogramowanie przenosi ją na tanie okresy. Obiekt o sztywnym profilu ponosi skoki cen i nie korzysta z tanich godzin.
Budujesz system, w którym liczy się Taryfa dynamiczna?
Zobacz, jak budujemy oprogramowanie w tej dziedzinie: case studies i technologie, których używamy.