Testy z czytnikiem ekranu

Czytnik ekranu zamienia interfejs na mowę lub brajl. Na iPhonie i Macu jest to VoiceOver, na Androidzie TalkBack, a w Windows najczęściej NVDA lub JAWS. Użytkownik nie patrzy na układ ekranu. Gestami lub klawiszami przechodzi od jednego elementu do następnego, a czytnik podaje nazwę elementu, jego rolę (przycisk, link, nagłówek, przełącznik) i stan (zaznaczony, rozwinięty, zajęty). Test sprawdza, czy ta mówiona wersja aplikacji jest kompletna, ma sensowną kolejność i pozwala dokończyć każde zadanie.

Większość tego, co słyszy tester, wynika z kodu. W przeglądarce nazwa dostępna pochodzi z elementu HTML, jego etykiety albo atrybutów ARIA. W aplikacji natywnej lub w React Native pochodzi z właściwości takich jak accessibilityLabel i accessibilityRole. Ekran może wyglądać poprawnie, a mimo to brzmieć jak przycisk, przycisk, przycisk albo być czytany jako jeden długi blok, którego użytkownik nie podzieli na osobne kontrolki. Kryterium WCAG 4.1.2 (nazwa, rola, wartość) wymaga, żeby każda kontrolka przekazywała technologiom wspomagającym nazwę, rolę oraz stan lub wartość, a 4.1.3 (komunikaty o stanie) wymaga, żeby komunikaty takie jak plik przesłany albo liczba błędów były przekazywane tak, by czytnik mógł je odczytać bez przenoszenia fokusu.

Każdy czytnik działa inaczej. VoiceOver i TalkBack różnie odczytują przełączniki, przyciski opcji i regiony aktualizowane na żywo, a ten sam komponent React Native może działać na Androidzie i zawodzić na iOS. Dlatego plan testów wymienia czytniki i platformy, a każdy błąd jest zgłaszany z platformą, czytnikiem i jego wersją.

Automatyczne skanery znajdą brakujące etykiety i niski kontrast, ale nie ocenią, czy ekran ma sens, gdy się go słucha. Wymagania dla zamawianej aplikacji:

• Umowa wymienia czytniki i platformy, np. VoiceOver na aktualnym iOS, TalkBack na Androidzie oraz NVDA z jedną przeglądarką dla aplikacji webowej.
• Każda kontrolka ma etykietę, która nazywa czynność, np. usuń dokument dla ikony kosza, a etykiety przechodzą przegląd jak każda inna treść.
• Każdy ekran ma ustaloną pierwszą pozycję fokusu, zwykle tytuł lub przycisk wstecz, a przejście między ekranami informuje użytkownika, gdzie jest.
• Błędy i postęp są odczytywane automatycznie. Licznik, który zmienia się co sekundę, wymaga przemyślanej reguły, inaczej czytnik będzie sam sobie przerywał.
• Plan testów obejmuje całe zadania, np. rejestrację, zamówienie usługi albo wgranie dokumentu, a nie pojedyncze ekrany.
• Testy prowadzi się przez cały czas budowy, a ostatnia runda obejmuje użytkowników, którzy na co dzień korzystają z czytnika ekranu. Tester, który używa VoiceOvera od czasu do czasu, słyszy inną aplikację niż ktoś, kto używa go cały dzień.
• Każda runda kończy się listą błędów z platformą, czytnikiem, krokami i oczekiwanym komunikatem oraz retestem, który każdy z nich zamyka albo otwiera ponownie.

Dla Centrum Komunikacji budujemy aplikacje mobilne i aplikację webową, które łączą osoby głuche, słabosłyszące, niewidome i głuchoniewidome z tłumaczami języka migowego. Wymagania wskazują WCAG 2.1 AA oraz zgodność z czytnikami ekranu i monitorami brajlowskimi, więc testy z czytnikiem ekranu trwają przez cały projekt.

Test na iOS w listopadzie 2025 r. wykazał, że główna treść była czytana jako jeden element, więc użytkownik nie mógł wybrać pojedynczego kafelka; poprawka przeszła retesty na iOS i Androidzie w grudniu 2025 r. TalkBack ujawnił przyciski na liście spotkań z pozostawioną etykietą zastępczą, a na iOS pola formularzy nie przyjmowały wpisów z klawiatury brajlowskiej. Runda z VoiceOverem między styczniem a marcem 2026 r. wykazała komunikaty o błędach w wyskakujących dymkach, których czytnik nie odczytywał, numer telefonu czytany jako miliony i tysiące oraz przyciski opcji, które trzykrotnie powtarzały swój stan. Poprawki z tej rundy przetestowano ponownie w marcu 2026 r., a uwagi z kolejnej rundy zamknęliśmy w maju 2026 r.

We wrześniu 2026 r. niewidomy ekspert ds. dostępności współpracujący z klientem przetestował aplikację produkcyjną na iOS i Androidzie. Kafelki usług były odczytywane tylko przez wspólny tekst przycisku, więc użytkownik słyszał to samo słowo na każdym kafelku. Zmieniliśmy etykiety kafelków i przetestowaliśmy je ponownie na obu platformach.

W projekcie dla PSONI testujemy aplikację webową i mobilną Generatora ETR, który upraszcza dokumenty do tekstu łatwego do czytania. Runda webowa zakończyła się 6 października 2026 r., a jej raport stał się osobnym zadaniem z poprawkami. Runda mobilna trwa w październiku 2026 r. i obejmuje m.in. błędy, których czytnik nie odczytuje, i licznik ponownego wysłania kodu, który czytnik ogłasza co pięć sekund.