Jaka jest rola cyberbezpieczeństwa w systemach IoT?
Maciej Sułek, Współzałożyciel i CTO | | 5 min czytania
W skrócie
Każde urządzenie dodane do sieci IoT to kolejna furtka dla atakujących. W artykule opisujemy najczęstsze ataki (man-in-the-middle, malware, phishing) i, na podstawie naszych projektów IoT, takich jak system oświetlenia lotniska, pięć największych zagrożeń: niebezpieczne przechowywanie i przesyłanie danych, brak globalnych standardów ryzyka, brak zabezpieczeń fizycznych, niską świadomość użytkowników i nieaktualny firmware.
Ostatnia dekada była przełomowa dla technologii Internetu Rzeczy. IoT zupełnie zmienił firmy z wielu branż: zwiększył ich wydajność i umożliwił automatyzację procesów. Nic dziwnego, że coraz więcej przedsiębiorstw włącza urządzenia IoT do swojej infrastruktury.
Każda wielka szansa niesie jednak zagrożenia, które mogą zniweczyć całe przedsięwzięcie. W przypadku systemów IoT jest nim naruszenie cyberbezpieczeństwa.
Czym jest cyberbezpieczeństwo IoT?
Internet Rzeczy (IoT) opiera się na idei łączenia fizycznych obiektów wyposażonych w czujniki i dedykowane oprogramowanie z siecią bezprzewodową. Celem tego połączenia jest zbieranie i przesyłanie danych w czasie rzeczywistym przez tę sieć bez udziału człowieka.
Systemy IoT zyskują na popularności i spotkasz je zarówno w biurach, jak i w domach. Oznacza to, że urządzenia podłączone do dedykowanej sieci zbierają coraz więcej wrażliwych danych. Dla użytkowników to duża wygoda, ale też podatność na cyberataki. Dlatego warto znać potencjalne zagrożenia i zadbać o rozwiązania z zakresu cyberbezpieczeństwa.
W pierwszej połowie 2021 roku liczba cyberataków na IoT wzrosła rok do roku ponad dwukrotnie - podaje Kaspersky, dostawca oprogramowania antywirusowego i usług bezpieczeństwa komputerowego.
Cyberbezpieczeństwo i cyberzagrożenia
Cyberbezpieczeństwo to ochrona poufnych informacji przed atakami cyfrowymi. Cenne informacje znajdują się w systemach, programach, urządzeniach i sieciach, a ktoś może je wykorzystać przeciwko ich właścicielowi, żeby zakłócić działalność firmy i wyłudzić pieniądze od użytkowników.
Cyberzagrożeń jest wiele rodzajów, ale najczęściej spotykane to:
- Man in the Middle (MITM)
Do tego ataku dochodzi, gdy hakerzy wchodzą pomiędzy strony dwustronnej transakcji i przechwytują ruch. Mogą wtedy manipulować wrażliwymi informacjami i je wykradać.
Ataki MITM zdarzają się zwykle wtedy, gdy użytkownicy łączą się z niezabezpieczoną publiczną siecią Wi-Fi. Często trudno je wykryć, bo użytkownicy są przekonani, że ich poufne dane trafiają do właściwego odbiorcy.

- Malware
To rodzaj aplikacji służącej do przeprowadzania różnych cyberataków. Należą do nich wirusy, oprogramowanie szpiegujące i chyba najbardziej rzucająca się w oczy forma ataku malware, czyli ransomware.
Ransomware to program, który szyfruje pliki ofiary, a potem żąda określonej kwoty za klucz deszyfrujący.
- Phishing
To cyberatak, w którym haker próbuje nakłonić użytkowników do ujawnienia wrażliwych informacji, takich jak dane kart kredytowych czy hasła. Najczęstsza forma phishingu to fałszywe e-maile podszywające się pod zaufane instytucje, na przykład banki.
Ten rodzaj ataku jest bardzo popularny i łatwo go przeprowadzić. Choć większość użytkowników wie o tym zagrożeniu, phishing wciąż często okazuje się skuteczny.
Rola cyberbezpieczeństwa w systemach IoT
Internet Rzeczy z roku na rok dynamicznie rośnie, dlatego świadomość cyberzagrożeń typowych dla systemów IoT ma ogromne znaczenie. Niezależnie od tego, czy już wdrożyłeś tę technologię w firmie, czy dopiero się nad tym zastanawiasz, musisz wiedzieć, jak chronić ekosystem IoT przed hakerami.
Im większy system połączonych urządzeń, tym jest wygodniejszy i wydajniejszy, ale jednocześnie rośnie ryzyko cyberataków. Mówiąc prościej: im więcej urządzeń w sieci bezprzewodowej, tym więcej potencjalnych furtek, przez które hakerzy mogą wedrzeć się do systemu IoT.
Nasi eksperci IoT w Order Group pracowali przy wielu projektach i musieli zmierzyć się z wyzwaniem zabezpieczenia systemów Internetu Rzeczy używanych przez przedsiębiorstwa. Jak już wiesz, im większa skala projektu, tym więcej potencjalnych cyberzagrożeń.
Na podstawie doświadczeń z projektów takich jak Monster, w którym zaprojektowaliśmy złożony system IoT do monitorowania i zarządzania oświetleniem lotniska, wskazaliśmy pięć największych cyberzagrożeń, o których powinni wiedzieć przedsiębiorcy.
Cyberzagrożenia
1. Niebezpieczne przechowywanie i przesyłanie danych.
Komunikacja między inteligentnymi urządzeniami w sieci IoT szybko się rozwija, bo coraz więcej użytkowników korzysta z przechowywania danych w chmurze. To duża wygoda, zwłaszcza dla firm, którym zależy na sprawnej komunikacji i większej wydajności działań.
To zaawansowane rozwiązanie jest jednak narażone na ryzyko włamania za każdym razem, gdy dane są odbierane, przesyłane i przechowywane w sieciach bezprzewodowych. Dlaczego?
Po prostu z powodu braku kontroli dostępu i szyfrowania, zanim jakiekolwiek dane trafią do systemu IoT. Dlatego tak ważne jest zabezpieczenie przesyłania i przechowywania danych za pomocą narzędzi do zarządzania bezpieczeństwem sieci, takich jak firewalle.
2. Brak globalnych standardów ryzyka.
Strategiczna współpraca partnerów IoT może dać konsumentom ogromną wartość. Problem pojawia się jednak przy podziale odpowiedzialności za bezpieczeństwo dużych ekosystemów, w których egzekwowanie zasad zarządzania nie zawsze działa. Im większy ekosystem IoT, tym większe prawdopodobieństwo naruszeń bezpieczeństwa, które mogą podważyć ducha współpracy.
Standardy i regulacje już się pojawiają, np. ETSI EN 303 645 dla konsumenckiego IoT i unijny Cyber Resilience Act przyjęty w 2024 roku, ale ich wdrożenie w praktyce trwa latami. Do tego czasu liderzy technologiczni i przedsiębiorcy muszą sami rozwijać i wdrażać własne standardy bezpieczeństwa.
3. Brak fizycznego zabezpieczenia.
Brak fizycznego zabezpieczenia od samego początku był poważnym problemem urządzeń w systemach IoT. Cała idea urządzeń IoT polega na tym, że działają zdalnie, więc trudno wdrożyć odpowiednie zabezpieczenia na urządzeniach, które w terenie są stale narażone na fizyczną ingerencję.
Weźmy przykład z życia. Z inteligentnego urządzenia z kartą pamięci hakerzy mogą wyjąć tę kartę i uzyskać dostęp do wrażliwych danych, a przez nie nawet do innych, ważniejszych systemów.
4. Niska świadomość użytkowników.
Dzisiejsi użytkownicy znają już różne formy cyberzagrożeń związanych z komputerami i telefonami. Wielu z nich dopiero jednak poznaje IoT, odkrywając zarówno jej funkcje, jak i potencjalne zagrożenia.
Dlatego konsumenci, producenci, a nawet firmy wciąż są jednym z największych zagrożeń dla systemów IoT, bo mogą stać się celem hakerów, którzy wykorzystają ich brak doświadczenia.
5. Zaniedbywanie aktualizacji firmware'u.
Systemy IoT są podatne na naruszenia bezpieczeństwa z powodu różnych błędów. Dlatego producenci muszą stale pracować nad aktualizacjami firmware'u, żeby zapewnić bezpieczeństwo inteligentnych urządzeń.
Jeśli jednak użytkownicy nie instalują aktualizacji, bo im się nie chce albo mają wolne łącze, ekosystem IoT staje się bardziej podatny na cyberataki.
Dlaczego cyberbezpieczeństwo w systemach IoT jest tak ważne?
Żeby ekosystem IoT działał prawidłowo, trzy jego najważniejsze elementy muszą być bezpieczne: sprzęt, oprogramowanie i łączność. Jeśli którykolwiek z nich nie spełnia standardów bezpieczeństwa, cały system IoT jest narażony na cyberzagrożenia.
Po włamaniu wrażliwe dane mogą zostać skradzione i wykorzystane przeciwko ich właścicielowi. W przypadku inteligentnych urządzeń domowych, takich jak podłączone punkty oświetleniowe, taki atak może być dla użytkownika po prostu uciążliwy.
Wyciek danych z ekosystemu IoT przedsiębiorstwa może mieć bardzo kosztowne, a nawet zagrażające życiu konsekwencje. Hakerzy, którzy przejmą kontrolę nad przemysłowymi urządzeniami IoT, mogą zmienić ich działanie albo ujawnić poufne dane, co może zrujnować Twoją firmę.
Jak chronić firmę przed cyberatakami na systemy IoT?
Najlepsze, co możesz zrobić, żeby chronić firmę przed cyberatakami na systemy IoT, to powierzyć to profesjonalistom. W Order Group śledzimy najnowsze rozwiązania z zakresu cyberbezpieczeństwa i mamy doświadczenie w projektowaniu bezpiecznych systemów IoT.
Jeśli szukasz skutecznych sposobów na zwiększenie bezpieczeństwa swojego systemu IoT, chętnie pomożemy. Skontaktuj się z naszymi ekspertami i dowiedz się, jak razem możemy lepiej zabezpieczyć Twój ekosystem IoT.
Chcesz zwiększyć bezpieczeństwo swojego ekosystemu IoT?
Skontaktuj się z nami!