# Zastrzeżenie PESEL Source: https://ordergroup.co/pl/slownik/zastrzezenie-pesel/ Last updated: 2026-10-10 > Zastrzeżenie PESEL z perspektywy pożyczkodawcy: weryfikacja z art. 9b ustawy o kredycie konsumenckim i co zmienia w statusach wniosku i w audycie. [Fintech](https://ordergroup.co/pl/slownik/fintech/) 3 min czytania # Zastrzeżenie PESEL Inne nazwy: zastrzeżenie numeru PESEL, zastrzeżony PESEL, rejestr zastrzeżeń numerów PESEL, PESEL restriction Definicja Zastrzeżenie PESEL to wpis w państwowym rejestrze, którym pełnoletnia osoba zastrzega swój numer PESEL. Od 1 czerwca 2024 r. kredytodawca sprawdza go przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki i przed jej zmianą, w wyniku której następuje zwiększenie zadłużenia. Cytuj hasło Tekst "Zastrzeżenie PESEL". Order Group, Słownik oprogramowania, 10 października 2026. https://ordergroup.co/pl/slownik/zastrzezenie-pesel/ HTML `Zastrzeżenie PESEL - Order Group` Sprawdzone przez [Mateusz Widenka](https://ordergroup.co/pl/autorzy/mateusz-widenka/), Head of Delivery Ostatni przegląd 10 października 2026 ## Jak działa zastrzeżenie PESEL PESEL to polski numer ewidencyjny. Zastrzeżenie ma powstrzymać zaciąganie pożyczek i innych zobowiązań na cudze nazwisko za pomocą skradzionej tożsamości. Ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. 2023 poz. 1394) dodała do ustawy o ewidencji ludności rejestr zastrzeżeń numerów PESEL (art. 23a-23p, dodane w 2023 r.). Rejestr prowadzi minister właściwy do spraw informatyzacji. Osoba pełnoletnia może bezpłatnie zastrzec swój numer, przez internet albo osobiście, a później cofnąć zastrzeżenie. Zgodnie z komunikatem Ministra Cyfryzacji rejestr działa od 17 listopada 2023 r. Kredytodawcy, banki, dostawcy usług płatniczych i inne wymienione instytucje mogą weryfikować zastrzeżenia na podstawie art. 23m ustawy o ewidencji ludności. Weryfikacja zwraca informację, czy numer jest zastrzeżony w chwili zapytania, a na żądanie także, czy był zastrzeżony w dniu wskazanym przez sprawdzającego. Osoba może sprawdzić, kto i kiedy weryfikował jej numer (art. 23l). Dla kredytu konsumenckiego najważniejszy jest art. 9b ustawy o kredycie konsumenckim. Kredytodawca przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki oraz przed zmianą tej umowy, w wyniku której następuje zwiększenie zadłużenia, weryfikuje w rejestrze, czy numer PESEL konsumenta jest zastrzeżony. Jeśli numer był zastrzeżony w chwili zawarcia umowy, kredytodawca nie może domagać się od konsumenta i jego następców prawnych zaspokojenia roszczenia ani zbyć wierzytelności. Przepis stosuje się od 1 czerwca 2024 r. ## Co zastrzeżenie PESEL oznacza dla oprogramowania W systemie weryfikacja jest krokiem w maszynie stanów wniosku. Musi się odbyć przed każdą nową umową, także przy kolejnej pożyczce dla obecnego klienta, i przed każdą zmianą umowy, w wyniku której następuje zwiększenie zadłużenia. Czy konkretna zmiana w produkcie, na przykład płatna [prolongata pożyczki](https://ordergroup.co/pl/slownik/prolongata-pozyczki/), się do nich zalicza, oceni prawnik, ale system powinien umieć uruchomić weryfikację w tym miejscu. Art. 9b wiąże skutek z chwilą zawarcia umowy, a nie z chwilą weryfikacji. Sprawdzenie wykonane, gdy klient zaczyna wniosek, nie obejmuje zastrzeżenia nałożonego następnego ranka, zanim klient podpisze umowę. Uruchamiaj weryfikację jak najbliżej podpisania albo powtórz ją przy podpisaniu i zapisuj przy wniosku czas i wynik każdego zapytania. Gdy rejestr zwróci zastrzeżony numer, wniosek potrzebuje własnego statusu. Powinien się zatrzymać z komunikatem zrozumiałym dla klienta, a klient, który mógł sam zastrzec numer, musi wiedzieć, że może cofnąć zastrzeżenie w rejestrze i wrócić. To, czy wniosek będzie kontynuowany, czy zacznie się od nowa, jest decyzją produktową, ale trzeba ją podjąć świadomie. Na wypadek niedostępności rejestru art. 9b ust. 5 przewiduje, że po ponownej nieudanej próbie kredytodawca może odmówić zawarcia umowy do czasu przywrócenia systemu albo zawrzeć ją z należytą starannością przy weryfikacji tożsamości konsumenta i tę weryfikację udokumentować. Zgodnie z art. 9b ust. 6, jeśli umowę zawarto w trakcie niedostępności trwającej dłużej niż 15 minut (innej niż zapowiedziana na podstawie art. 23c ust. 5 ustawy o ewidencji ludności), zakaz dochodzenia roszczeń nie ma zastosowania. System potrzebuje zasad ponawiania zapytań, reguły decyzji na wypadek awarii i zapisu, kiedy awaria się zaczęła i ile trwała. Piszesz specyfikację? Dodaj Zastrzeżenie PESEL do checklisty wymagań Zbierz hasła, których dotyczy Twój projekt, i dostań ich wymagania wobec systemu w jednym mailu, gotowe do zapytania ofertowego. Art. 9b ustawy o kredycie konsumenckim w systemie obsługi wniosków PrzepisŹródłoCzego potrzebuje system Weryfikacja przed zawarciem umowy i przed zmianą, w wyniku której następuje zwiększenie zadłużeniaUstawa o kredycie konsumenckim art. 9b ust. 1Krok weryfikacji we wniosku i w zmianach zwiększających zadłużenieBrak roszczeń i zakaz zbycia wierzytelności, jeśli PESEL był zastrzeżony przy zawarciuArt. 9b ust. 2Weryfikacja blisko podpisania; czas i wynik zapisane przy wnioskuWeryfikacja może iść przez instytucję z art. 105 ust. 4 Prawa bankowegoArt. 9b ust. 4Integracja z wybranym kanałem weryfikacji i jego kodami błędówRejestr niedostępny: odmowa albo umowa z udokumentowaną należytą starannościąArt. 9b ust. 5Zasady ponawiania, reguła decyzji, zapis weryfikacji tożsamościAwaria dłuższa niż 15 minut znosi zakaz dochodzenia roszczeńArt. 9b ust. 6Zapis początku i czasu trwania awariiWeryfikacja na wskazany dzień w przeszłościUstawa o ewidencji ludności art. 23m ust. 3Zapytanie audytowe na chwilę zawarcia umowy ## Przepisy i regulacje Ustawę zmieniającą opublikowano w Dzienniku Ustaw 21 lipca 2023 r. Jej zmiany w ustawie o kredycie konsumenckim, Prawie bankowym i innych ustawach stosuje się od 1 czerwca 2024 r. Prawo bankowe ma analogiczny przepis dla banków (art. 105d), który obejmuje też rachunki oszczędnościowe i leasing. Art. 9b ust. 3 ustawy o kredycie konsumenckim wyłącza wąski przypadek: kredyt przekazywany wprost sprzedawcy, z którym kredytobiorcę łączy inna umowa, udzielany na odległość z uwierzytelnieniem konsumenta indywidualnymi danymi uwierzytelniającymi, w ramach umowy o charakterze ciągłym z limitem do wysokości minimalnego wynagrodzenia, przy której PESEL i tożsamość sprawdzono przed jej zawarciem. Zgodnie z art. 19 ustawy zmieniającej kredyty udzielane w ramach umów o charakterze ciągłym zawartych przed 1 czerwca 2024 r. nie podlegają art. 9b, a kredytodawca musi poinformować tych klientów, że weryfikacji nie prowadzi. ## Z naszych projektów W Aasa24, aplikacji pożyczkowej, którą od maja 2023 r. budujemy i rozwijamy dla Aasa Polska, aplikacja pokazuje weryfikację PESEL jako krok wniosku. Między czerwcem a sierpniem 2024 r. dodaliśmy w aplikacji obsługę statusu wniosku 44 (Check PESEL Restriction). W marcu 2026 r. dodaliśmy w aplikacji status 56 (Manual - PESEL restricted). Aplikacja zamienia ponad 40 stanów wniosku i pożyczki na proste komunikaty. ## Powiązane hasła - [Fingerprinting urządzenia](https://ordergroup.co/pl/slownik/fingerprinting-urzadzenia/) Fingerprinting urządzenia to zbieranie technicznych cech telefonu albo przeglądarki, żeby rozpoznać to samo urządzenie w kolejnych sesjach. Aplikacje pożyczkowe używają go do kontroli antyfraudowej przy logowaniu, rejestracji i wniosku. W UE podlega RODO i art. 5 ust. 3 dyrektywy ePrivacy. - [Instytucja pożyczkowa](https://ordergroup.co/pl/slownik/instytucja-pozyczkowa/) Instytucja pożyczkowa to pozabankowy kredytodawca, który udziela kredytu konsumenckiego. Musi działać jako spółka akcyjna albo sp. z o.o. z radą nadzorczą, mieć 1 mln zł kapitału zakładowego i wpis do rejestru prowadzonego przez KNF. - [Open banking](https://ordergroup.co/pl/slownik/open-banking/) Open banking to regulowany dostęp podmiotu trzeciego do rachunku płatniczego klienta, za jego zgodą. W UE opiera się na dyrektywie PSD2, która definiuje usługę dostępu do informacji o rachunku (AIS) i usługę inicjowania płatności (PIS). ## Źródła 1. [Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. 2023 poz. 1394)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2023/1394/text.pdf) - Sejm RP 2. [Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1362), art. 9b](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1362/text.pdf) - Sejm RP 3. [Komunikat Ministra Cyfryzacji z dnia 31 października 2023 r. w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych (M.P. 2023 poz. 1194)](https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/MP/2023/1194/text.pdf) - Sejm RP To hasło sprawdza Mateusz Widenka. Zapytaj, co oznacza w Twoim projekcie. [Zapytaj inżyniera](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ## Najczęstsze pytania ![Mateusz Widenka](https://ordergroup.co/media/images/T02DHCC1Z-U039G6G3JS1-8e7d2cd80ccb-512.format-webp.webp) Mateusz Widenka Head of Delivery [Porozmawiaj z inżynierem](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ### Czy pożyczkodawca musi sprawdzać rejestr PESEL przed każdą pożyczką? Przed zawarciem każdej umowy o kredyt konsumencki i przed każdą jej zmianą, w wyniku której następuje zwiększenie zadłużenia (art. 9b ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Wyjątki to wąski przypadek z art. 9b ust. 3 i kredyty w ramach umów o charakterze ciągłym zawartych przed 1 czerwca 2024 r. ### Co się dzieje, gdy pożyczkodawca udzieli pożyczki osobie z zastrzeżonym numerem PESEL? Kredytodawca nie może domagać się od konsumenta i jego następców prawnych zaspokojenia roszczenia ani zbyć wierzytelności, chyba że umowę zawarto w trakcie awarii rejestru trwającej ponad 15 minut, na ścieżce z udokumentowaną należytą starannością. ### Co powinien zrobić system, gdy rejestr nie odpowiada? Ponowić zapytanie, a potem zastosować regułę ustaloną przez pożyczkodawcę: odmówić do czasu przywrócenia rejestru albo zawrzeć umowę z udokumentowaną weryfikacją tożsamości. Zapisz awarię, żeby później dało się wykazać próg 15 minut. ### Czy zastrzeżenie dotyczy pożyczek zawartych przed jego nałożeniem? Nie. Art. 9b wiąże skutki z chwilą zawarcia umowy, więc dotyczy nowych umów i zmian, w wyniku których następuje zwiększenie zadłużenia. Budujesz system, w którym liczy się Zastrzeżenie PESEL? Zobacz, jak budujemy oprogramowanie w tej dziedzinie: case studies i technologie, których używamy. [Zobacz: Tworzenie oprogramowania dla fintech](https://ordergroup.co/pl/oprogramowanie-dla-fintech/) Checklista wymagań Do każdego hasła wyślemy definicję i to, czego wymaga od Twojego oprogramowania. Bezpłatnie, bez rozmowy handlowej. Checklista jest pusta. Dodaj hasło plusem przy jego nazwie.