# Tekst łatwy do czytania (ETR) Source: https://ordergroup.co/pl/slownik/tekst-latwy-do-czytania/ Last updated: 2026-10-10 > Tekst łatwy do czytania (ETR): zasady Inclusion Europe, WCAG 2.2, ustawa o dostępności i wymagania wobec systemu, który upraszcza tekst przez AI. [AI](https://ordergroup.co/pl/slownik/ai/)[Dostępność](https://ordergroup.co/pl/slownik/dostepnosc/) 3 min czytania # Tekst łatwy do czytania (ETR) Tekst łatwy do czytania i zrozumienia Inne nazwy: ETR, tekst łatwy do czytania i zrozumienia, easy-to-read, easy read, upraszczanie tekstu Definicja Tekst łatwy do czytania (ETR) to sposób pisania, dzięki któremu osoby z niepełnosprawnością intelektualną rozumieją informacje: codzienne słowa, krótkie zdania, jedna myśl w linii i sprawdzenie tekstu przez czytelników z tej grupy. Europejski standard publikuje Inclusion Europe. Cytuj hasło Tekst "Tekst łatwy do czytania (ETR)". Order Group, Słownik oprogramowania, 10 października 2026. https://ordergroup.co/pl/slownik/tekst-latwy-do-czytania/ HTML `Tekst łatwy do czytania (ETR) - Order Group` Sprawdzone przez [Łukasz Gajownik](https://ordergroup.co/pl/autorzy/lukasz-gajownik/), Head of AI & Frontend Ostatni przegląd 10 października 2026 ## Na czym polega tekst łatwy do czytania Tekst łatwy do czytania i zrozumienia, w skrócie ETR (od angielskiego easy-to-read), to zbiór zasad pisania i składu dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. W Europie punktem odniesienia jest standard "Information for all", który Inclusion Europe opracowało z organizacjami partnerskimi w projekcie Pathways. Inclusion Europe jest też właścicielem europejskiego logo tekstu łatwego do czytania, które mogą nosić publikacje zgodne z wytycznymi. Zasady są konkretne. Używaj słów, które ludzie znają, a każde trudne słowo, którego nie da się uniknąć, wyjaśnij. Na tę samą rzecz używaj zawsze tego samego słowa. Unikaj metafor, słów z obcych języków, znaków specjalnych i skrótów typu "np." czy "itd.". Każde zdanie zaczynaj od nowej linii i nigdy nie dziel wyrazu między dwie linie. Liczby zapisuj cyframi, nie używaj liczb rzymskich i wybieraj czas teraźniejszy. Stosuj czytelną czcionkę bezszeryfową, wyrównuj tekst do lewej i nie justuj go. Standard ma też zasadę dotyczącą procesu: osoby z niepełnosprawnością intelektualną powinny brać udział w przygotowaniu informacji, także w sprawdzaniu, czy jest zrozumiała. Tekst, który spełnia wszystkie zasady pisania, ale nie przeczytał go nikt z grupy docelowej, pomija część standardu. Tekst łatwy do czytania jest bardziej rygorystyczny niż prosty język. Norma ISO 24495-1:2023 określa zasady i wytyczne tworzenia dokumentów prostym językiem, a najszerzej stosuje się ją do dokumentów przeznaczonych dla ogółu odbiorców. ETR jest adresowany do czytelników z niepełnosprawnością intelektualną i często pomaga też osobom słabiej czytającym, starszym i czytającym w drugim języku. ## Co tekst łatwy do czytania oznacza dla oprogramowania Oprogramowanie, które automatycznie tworzy ETR, zwykle przy pomocy modelu językowego, musi zamienić standard na wymagania, które da się przetestować: - Sens zostaje zachowany. Uproszczony tekst nie może dodawać faktów ani gubić obowiązków, terminów i kwot. Model, który wymyśla rozwinięcie skrótu, zmienia znaczenie dla czytelnika, który nie ma jak tego sprawdzić. - Zasady pisania stają się automatycznymi testami: długość zdania, długość akapitu, jedno zdanie w linii, cyfry zamiast liczebników słownych, brak liczb rzymskich i skrótów. - Trudne słowa, które zostały w tekście, mają objaśnienia. Słownik słów i skrótowców potrzebuje kontekstu zdania, bo to samo słowo może znaczyć różne rzeczy. - Wskaźniki czytelności pokazują trend. Większość powstała dla angielskiego i liczy sylaby oraz długość zdań, więc nie powie, czy sens przetrwał. - Czytelnicy z grupy docelowej sprawdzają wynik, przynajmniej na próbce, tak jak oczekuje standard. System powinien ułatwiać taki przegląd i zapisywać jego wyniki. - Interfejs też musi być dostępny. Czytelnicy ETR korzystają z przycisków, formularzy i komunikatów o błędach, więc aplikacja musi spełniać WCAG, a jej własne etykiety powinny być napisane tekstem łatwym do czytania. - Czytanie na głos wymaga normalizacji tekstu. Skróty, daty i liczby w tekście źródłowym trzeba przed syntezą mowy poprawnie rozwinąć i odmienić. Piszesz specyfikację? Dodaj Tekst łatwy do czytania (ETR) do checklisty wymagań Zbierz hasła, których dotyczy Twój projekt, i dostań ich wymagania wobec systemu w jednym mailu, gotowe do zapytania ofertowego. Prosty język, tekst łatwy do czytania i automatyczne upraszczanie AspektProsty językTekst łatwy do czytania (ETR)Automatyczne upraszczanie modelem językowym OdbiorcyOgół odbiorcówOsoby z niepełnosprawnością intelektualną, także inni czytelnicy z trudnościami w czytaniuCi, pod których ustawiono prompt i ewaluacjęPunkt odniesieniaISO 24495-1:2023Inclusion Europe, "Information for all"Brak własnego standardu; jakość mierzy się dla konkretnego systemuSprawdzenieRedakcja, testy z użytkownikamiUdział osób z niepełnosprawnością intelektualną, także w sprawdzaniuTesty automatyczne i przegląd przez ludziZdaniaKrótkie, w stronie czynnejKrótkie, jedna myśl, każde zdanie w nowej liniiZgodnie ze specyfikacją i testamiTypowy błądZostaje żargonTekst za długi albo zbyt abstrakcyjnyZmieniony sens, wymyślone szczegóły, trudne słowa w tekście ## Przepisy i standardy WCAG 2.2, kryterium sukcesu 3.1.5 Poziom umiejętności czytania (poziom AAA), wymaga treści uzupełniającej albo prostszej wersji, gdy tekst po pominięciu nazw własnych i tytułów wymaga umiejętności czytania powyżej poziomu niższego wykształcenia średniego. Norma ISO/IEC 23859:2023, wydana w lipcu 2023 r., określa międzynarodowe wymagania i zalecenia dla tekstu łatwego do czytania i zrozumienia w dowolnym interfejsie użytkownika: jego tworzenia, adaptacji i oceny. Nie zawiera wskazówek dla konkretnych języków. Art. 9 i art. 21 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych zobowiązują państwa do udostępniania informacji osobom z niepełnosprawnościami. W Polsce ustawa z 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami wymaga od podmiotów publicznych, aby na swoich stronach internetowych publikowały informacje o zakresie swojej działalności w tekście łatwym do czytania, obok pliku odczytywalnego maszynowo i nagrania w polskim języku migowym (art. 6 pkt 3 lit. c). ## Z naszych projektów Dla PSONI, czyli Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, budujemy Generator ETR, aplikację webową i mobilną, która upraszcza wklejone albo wgrane dokumenty do tekstu łatwego do czytania przy pomocy [lokalnego modelu językowego](https://ordergroup.co/pl/slownik/lokalny-llm/). Aplikacja ma też słownik trudnych słów, czyta tekst na głos z podświetlaniem czytanego fragmentu, przechowuje historię uproszczeń i eksportuje wynik do DOCX. Specyfikacja projektu wymaga zgodności z WCAG 2.2 na poziomie AAA. Pierwsza runda poprawek modelu dotyczyła trzech problemów: wymyślanych rozwinięć skrótów, także samego "PSONI"; formatowania, czyli nagłówków, wypunktowań i bloków o długości najwyżej 4-6 wersów; oraz trudnych słów pozostawionych w tekście, takich jak "konflikt zbrojny". Opcja "Uprość bardziej" daje jeden dodatkowy poziom uproszczenia. Słownik obejmuje trudne słowa i skrótowce, a przy słowach wieloznacznych korzysta z kontekstu zdania. Przy czytaniu na głos PSONI zgłosiło błędy w skrótach i liczbach, więc w październiku 2026 r. dodajemy krok normalizacji, który przed syntezą mowy na przykład uzgadnia liczebniki z rzeczownikami. ## Powiązane hasła - [Ewaluacja modeli językowych (LLM evaluation)](https://ordergroup.co/pl/slownik/ewaluacja-llm/) Ewaluacja modeli językowych (LLM evaluation) to systematyczne sprawdzanie odpowiedzi modelu na stałym zestawie wejść według uzgodnionych kryteriów odbioru, testami automatycznymi, oceną przez inny model i przeglądem przez ludzi. Rozstrzyga, czy model, prompt albo wersja nadaje się do wdrożenia. - [Lokalny model językowy (self-hosted LLM)](https://ordergroup.co/pl/slownik/lokalny-llm/) Lokalny model językowy (self-hosted LLM) to duży model językowy, którego wagi działają na infrastrukturze pod Twoją kontrolą, na własnych serwerach albo wynajętych GPU. Zapytania i odpowiedzi nie trafiają do dostawcy modelu. ## Źródła 1. [Information for all: European standards for making information easy to read and understand](https://www.inclusion-europe.eu/easy-to-read-standards-guidelines/) - Inclusion Europe 2. [Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2, Success Criterion 3.1.5 Reading Level](https://www.w3.org/TR/WCAG22/#reading-level) - W3C 3. [Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1411](https://eli.gov.pl/eli/DU/2024/1411/ogl/pol/pdf) - Dziennik Ustaw 4. [BS ISO 24495-1:2023 Plain language - Governing principles and guidelines](https://knowledge.bsigroup.com/products/plain-language-governing-principles-and-guidelines) - BSI 5. [ISO/IEC 23859:2023 Information technology - User interfaces - Requirements and recommendations on making written text easy to read and understand](https://www.iso.org/standard/77178.html) - ISO 6. [Convention on the Rights of Persons with Disabilities](https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-persons-disabilities) - United Nations OHCHR To hasło sprawdza Łukasz Gajownik. Zapytaj, co oznacza w Twoim projekcie. [Zapytaj inżyniera](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ## Najczęstsze pytania ![Łukasz Gajownik](https://ordergroup.co/media/images/T02DHCC1Z-UT420UBA7-d74022d27c3c-512.format-webp.webp) Łukasz Gajownik Head of AI & Frontend [Porozmawiaj z inżynierem](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ### Czym tekst łatwy do czytania różni się od prostego języka? Prosty język jest dla ogółu odbiorców i opisuje go norma ISO 24495-1:2023. Tekst łatwy do czytania jest dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, ma ostrzejsze zasady i zakłada, że osoby z tej grupy biorą udział w sprawdzaniu tekstu. ### Czy AI może samo napisać tekst łatwy do czytania? Model językowy może przygotować dobry szkic i sprawdzić zasady formalne. Standard nadal zakłada udział czytelników z grupy docelowej, więc system powinien mieć krok przeglądu przez ludzi, przynajmniej na próbce. ### Czy WCAG wymaga wersji w tekście łatwym do czytania? Tylko na poziomie AAA: kryterium 3.1.5 wymaga prostszej wersji albo treści uzupełniającej, gdy tekst jest trudniejszy niż poziom niższego wykształcenia średniego. W Polsce podmioty publiczne muszą z mocy ustawy publikować na swoich stronach informacje o zakresie swojej działalności w tekście łatwym do czytania. ### Jak sprawdzić, czy tekst jest łatwy do czytania? Na trzech poziomach: automatyczne testy zasad pisania, wskaźnik czytelności do porównywania wersji i przegląd przez czytelników z grupy docelowej. Dopiero ten ostatni pokazuje, czy ludzie zrozumieli tekst. Budujesz system, w którym liczy się Tekst łatwy do czytania (ETR)? Zobacz, jak budujemy oprogramowanie w tej dziedzinie: case studies i technologie, których używamy. [Zobacz: Tworzenie oprogramowania AI](https://ordergroup.co/pl/tworzenie-oprogramowania-ai/) Checklista wymagań Do każdego hasła wyślemy definicję i to, czego wymaga od Twojego oprogramowania. Bezpłatnie, bez rozmowy handlowej. Checklista jest pusta. Dodaj hasło plusem przy jego nazwie.