# Instytucja pożyczkowa Source: https://ordergroup.co/pl/slownik/instytucja-pozyczkowa/ Last updated: 2026-10-10 > Instytucja pożyczkowa: rejestr i nadzór KNF, limity kosztów, raportowanie oraz wymagania, jakie te przepisy stawiają systemowi pożyczkowemu. [Fintech](https://ordergroup.co/pl/slownik/fintech/) 4 min czytania # Instytucja pożyczkowa Inne nazwy: instytucja pożyczkowa, pożyczkodawca pozabankowy, rejestr instytucji pożyczkowych Definicja Instytucja pożyczkowa to pozabankowy kredytodawca, który udziela kredytu konsumenckiego. Musi działać jako spółka akcyjna albo sp. z o.o. z radą nadzorczą, mieć 1 mln zł kapitału zakładowego i wpis do rejestru prowadzonego przez KNF. Cytuj hasło Tekst "Instytucja pożyczkowa". Order Group, Słownik oprogramowania, 10 października 2026. https://ordergroup.co/pl/slownik/instytucja-pozyczkowa/ HTML `Instytucja pożyczkowa - Order Group` Sprawdzone przez [Mateusz Widenka](https://ordergroup.co/pl/autorzy/mateusz-widenka/), Head of Delivery Ostatni przegląd 10 października 2026 ## Jak działa instytucja pożyczkowa Ustawa o kredycie konsumenckim (art. 5 pkt 2a) definiuje instytucję pożyczkową jako kredytodawcę innego niż bank, instytucja kredytowa, SKOK albo sprzedawca, który odracza zapłatę za własne towary i usługi. W praktyce to firmy, które sprzedają pożyczki gotówkowe i ratalne przez internet i aplikacje. Warunki wejścia na rynek ustala art. 59a. Instytucja pożyczkowa może działać wyłącznie jako spółka akcyjna albo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z radą nadzorczą. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 1 000 000 zł i można go pokryć tylko wkładem pieniężnym, a środki nie mogą pochodzić z kredytu, pożyczki, emisji obligacji ani z nieudokumentowanych źródeł. Członkowie zarządu i rady nadzorczej oraz prokurenci nie mogą być prawomocnie skazani za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu ani obrotowi pieniędzmi. Spółka może zacząć udzielać pożyczek dopiero po wpisie do rejestru instytucji pożyczkowych (art. 59aa). Rejestr prowadzi Komisja Nadzoru Finansowego i udostępnia go na swojej stronie (art. 59ab). Warunki dotyczące kapitału i rady nadzorczej obowiązują od 18 grudnia 2022 r.; według KNF wcześniej minimalny kapitał wynosił 200 000 zł, a spółka z o.o. nie musiała mieć rady nadzorczej. KNF dokonuje wpisu w ciągu 14 dni od złożenia wniosku, za który płaci się 600 zł. Za działalność bez wpisu grozi grzywna do 500 000 zł (art. 59h). Od 1 stycznia 2024 r. działalność instytucji pożyczkowych w zakresie kredytu konsumenckiego podlega nadzorowi KNF na podstawie rozdziału 5ab ustawy. KNF zapowiedziała, że instytucje, które do tego dnia nie spełniły nowych warunków, zostaną wykreślone z rejestru. ## Co status instytucji pożyczkowej oznacza dla Twojego systemu Nadzór zamienia kilka obowiązków prawnych w wymagania dotyczące danych i raportowania. Większość z nich trafia do systemu pożyczkowego i jego backendu, część dociera do aplikacji klienta. Sprawozdania dla KNF powstają wprost z portfela pożyczek. Zgodnie z art. 59dg instytucja pożyczkowa przekazuje KNF kwartalne i roczne sprawozdania, wyłącznie elektronicznie, przez formularze i kanały udostępnione przez Komisję. Obejmują liczbę i wartość kredytów ze strukturą terminową i walutową oraz opóźnieniami w spłatach, liczbę, rodzaje i status umów, liczbę klientów, łączne przychody z wyodrębnieniem pozaodsetkowych kosztów kredytu, bilans ze źródłami finansowania oraz osoby pełniące funkcje w zarządzie i nadzorze. KNF może też zażądać innych danych i dokumentów (art. 59dh). Jeśli system pożyczkowy nie wygeneruje tych liczb zapytaniem, ktoś co kwartał składa je w arkuszach kalkulacyjnych. Limit kosztów trzeba egzekwować w silniku cenowym. Art. 36a ogranicza pozaodsetkowe koszty kredytu do (K x 10%) + (K x n/R x 10%) dla kredytów na co najmniej 30 dni, gdzie K to całkowita kwota kredytu, n okres spłaty w dniach, a R liczba dni w roku, oraz do K x 5% dla kredytów krótszych niż 30 dni. Pozaodsetkowe koszty nigdy nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu. Art. 36b i 36c sumują w jednym wyliczeniu koszty odroczenia spłaty albo kolejnych kredytów dla klienta, który nie spłacił poprzedniego, w ciągu 120 dni od pierwszej wypłaty. Silnik musi więc patrzeć na wszystkie pożyczki klienta, a nie tylko na tę, którą właśnie wycenia. Naruszenie art. 36a-36c pozwala konsumentowi zwrócić kredyt bez odsetek i innych kosztów (art. 45). Z art. 9a wynika, że pożyczkodawca musi umieć udowodnić decyzję kredytową. Przepis wymaga pozytywnej oceny zdolności kredytowej opartej na danych od zaufanych dostawców, takich jak biura informacji kredytowej i gospodarczej, oraz oświadczenia o dochodach z dokumentami, gdy te dane nie wystarczają albo kwota przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia. Dane, na których oparto ocenę, przechowuje się przez trzy lata od ustania stosunku prawnego, a ciężar dowodu spoczywa na instytucji pożyczkowej. Pożyczkodawcy, którzy potwierdzają dochód przez [open banking](https://ordergroup.co/pl/slownik/open-banking/), muszą przechowywać te dane z rachunku razem z decyzją, którą uzasadniały. Zgodnie z art. 59b instytucja pożyczkowa, która przekazuje dane do bankowego biura informacji kredytowej, musi w ciągu 7 dni informować o całkowitej spłacie, korektach i nowych zobowiązaniach. Piszesz specyfikację? Dodaj Instytucja pożyczkowa do checklisty wymagań Zbierz hasła, których dotyczy Twój projekt, i dostań ich wymagania wobec systemu w jednym mailu, gotowe do zapytania ofertowego. Obowiązki instytucji pożyczkowej i czego wymagają od systemu ObowiązekŹródłoCzego potrzebuje system Kwartalne i roczne sprawozdania dla KNFUstawa o kredycie konsumenckim, art. 59dgDane o kredytach, umowach, klientach i przychodach, które da się agregować za okres, z osobno wykazanymi kosztami pozaodsetkowymiDoraźne żądania danych i dokumentów od KNFArt. 59dhEksporty i ślad audytowy dostępne na żądanieLimit kosztów pozaodsetkowych, pułap 45%Art. 36aWyliczenie ceny, które pilnuje wzoru, zanim klient zobaczy ofertęOdroczenia i kolejne pożyczki w ciągu 120 dni liczone razemArt. 36b, 36cSumowanie kosztów z wielu pożyczek jednego klientaPozytywna ocena zdolności, dane przechowywane 3 lataArt. 9aZapisane dane wejściowe, dokumenty i wynik dla każdego wnioskuAktualizacje w biurze informacji kredytowej w 7 dniArt. 59bRaportowanie wysyłane automatycznie po każdej spłacie i korekcie ## Przepisy i regulacje Głównym źródłem jest ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, ostatnio ogłoszona w tekście jednolitym w Dz.U. z 2025 r. poz. 1362. Nadzór KNF może skończyć się karą do 15 000 000 zł dla instytucji i do 150 000 zł dla odpowiedzialnego członka zarządu, wnioskiem o jego odwołanie albo wykreśleniem z rejestru (art. 59di). Dyrektywę UE, która zastępuje dyrektywę 2008/48/WE, wraz z jej zasadami dotyczącymi limitów kosztów opisuje hasło [CCD2](https://ordergroup.co/pl/slownik/ccd2/). To, co zmieni się dla polskich instytucji pożyczkowych, zależy od krajowej ustawy wdrażającej. ## Z naszych projektów Od maja 2023 r. budujemy i rozwijamy Aasa24, aplikację mobilną Aasa Polska S.A., pożyczkodawcy wpisanego do rejestru instytucji pożyczkowych KNF pod numerem RIP000127. Pierwsza publiczna wersja wyszła w listopadzie 2023 r., a od tego czasu aplikację rozwija stały zespół; do września 2026 r. było 47 wydań produkcyjnych. Zespół Aasa zmienia parametry kalkulatora, dokumenty i komunikaty w panelu administracyjnym, bez nowej wersji w sklepach z aplikacjami. Od stycznia 2026 r. budujemy aplikację mobilną AvaFin Poland, instytucji pożyczkowej nadzorowanej przez KNF. AvaFin trzyma reguły cen i procesu, w tym kolejność kroków wniosku, w swoim systemie centralnym; aplikacja je wyświetla. ## Powiązane hasła - [CCD2](https://ordergroup.co/pl/slownik/ccd2/) Dyrektywa w sprawie umów o kredyt konsumencki CCD2 to potoczna nazwa dyrektywy (UE) 2023/2225 w sprawie umów o kredyt konsumencki, która zastępuje dyrektywę 2008/48/WE. Państwa członkowskie mają stosować przepisy krajowe, które ją wdrażają, od 20 listopada 2026 r. - [RRSO](https://ordergroup.co/pl/slownik/rrso/) Rzeczywista roczna stopa oprocentowania W unijnym prawie kredytu konsumenckiego RRSO (rzeczywista roczna stopa oprocentowania) to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako procent całkowitej kwoty kredytu w skali roku. Liczy się ją jednym unijnym wzorem, więc oferty da się porównać. - [Wcześniejsza spłata](https://ordergroup.co/pl/slownik/wczesniejsza-splata/) Wcześniejsza spłata to prawo konsumenta do spłaty całości lub części kredytu przed terminem z umowy. Prawo UE daje w zamian obniżenie całkowitego kosztu kredytu i ogranicza rekompensatę kredytodawcy do 1% albo 0,5% spłacanej kwoty. ## Źródła 1. [Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1362)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001362) - ISAP 2. [Nadzór nad instytucjami pożyczkowymi](https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Informacje_dla_podmiotow_nadzorowanych/Sektor_instytucji_pozyczkowych/nadzor) - KNF 3. [Objęcie instytucji pożyczkowych nadzorem KNF](https://www.knf.gov.pl/komunikacja/komunikaty?articleId=83555&p_id=18) - KNF 4. [Directive (EU) 2023/2225 on credit agreements for consumers (CCD2)](https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2023/2225/oj) - EUR-Lex To hasło sprawdza Mateusz Widenka. Zapytaj, co oznacza w Twoim projekcie. [Zapytaj inżyniera](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ## Najczęstsze pytania ![Mateusz Widenka](https://ordergroup.co/media/images/T02DHCC1Z-U039G6G3JS1-8e7d2cd80ccb-512.format-webp.webp) Mateusz Widenka Head of Delivery [Porozmawiaj z inżynierem](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ### Jak sprawdzić, czy pożyczkodawca jest wpisaną instytucją pożyczkową? KNF prowadzi rejestr instytucji pożyczkowych i publikuje go na swojej stronie. Wpis zawiera numer, firmę, siedzibę i adres, numer KRS oraz NIP. ### Co nadzór KNF zmienia w systemach IT pożyczkodawcy? Głównie raportowanie i dowody. Pożyczkodawca wysyła kwartalne i roczne sprawozdania kanałami KNF i musi odpowiadać na dodatkowe żądania danych, więc system pożyczkowy potrzebuje danych, które da się agregować, i śladu audytowego. ### Gdzie powinien działać limit kosztów? W silniku cenowym, zanim oferta trafi do klienta. Limit zależy od kwoty, okresu i innych pożyczek tego samego klienta w ciągu 120 dni, więc aplikacja nie powinna liczyć go sama. ### Jak długo instytucja pożyczkowa musi przechowywać dane z oceny zdolności kredytowej? Trzy lata od ustania stosunku prawnego, zgodnie z art. 9a ust. 4 ustawy o kredycie konsumenckim. Instytucja musi też wykazać, że ocena spełniała wymogi ustawy. Budujesz system, w którym liczy się Instytucja pożyczkowa? Zobacz, jak budujemy oprogramowanie w tej dziedzinie: case studies i technologie, których używamy. [Zobacz: Tworzenie oprogramowania dla fintech](https://ordergroup.co/pl/oprogramowanie-dla-fintech/) Checklista wymagań Do każdego hasła wyślemy definicję i to, czego wymaga od Twojego oprogramowania. Bezpłatnie, bez rozmowy handlowej. Checklista jest pusta. Dodaj hasło plusem przy jego nazwie.