# aFRR Source: https://ordergroup.co/pl/slownik/afrr/ Last updated: 2026-10-10 > aFRR (rezerwa odbudowy częstotliwości z aktywacją automatyczną) dla kupujących oprogramowanie: jak działa aktywacja, zasady w Polsce i czego potrzebuje sterownik BESS. [Energetyka](https://ordergroup.co/pl/slownik/energetyka/) 3 min czytania # aFRR Rezerwa odbudowy częstotliwości z aktywacją automatyczną Inne nazwy: automatic frequency restoration reserve, rezerwa odbudowy częstotliwości, regulacja wtórna Definicja aFRR (automatic frequency restoration reserve) to rezerwa odbudowy częstotliwości, którą operator sieci aktywuje automatycznie, wysyłając wartości zadane ze swojego regulatora częstotliwości, żeby przywrócić częstotliwość znamionową. W Polsce pełna aktywacja musi nastąpić w ciągu 5 minut. Cytuj hasło Tekst "aFRR". Order Group, Słownik oprogramowania, 10 października 2026. https://ordergroup.co/pl/slownik/afrr/ HTML `aFRR - Order Group` Sprawdzone przez [Paweł Zieliński](https://ordergroup.co/pl/autorzy/pawel-zielinski/), Współzałożyciel i Business Owner Ostatni przegląd 10 października 2026 ## Jak działa aFRR Gdy wytwarzanie i zużycie się rozjeżdżają, częstotliwość w sieci odchodzi od 50 Hz. Unijne wytyczne dotyczące pracy systemu przesyłowego (rozporządzenie 2017/1485, SO GL) definiują rezerwy, które ją przywracają. Rezerwy utrzymania częstotliwości (FCR) najpierw powstrzymują odchylenie. Rezerwy odbudowy częstotliwości (FRR) przywracają potem częstotliwość do wartości znamionowej. Rezerwy zastępcze (RR) odtwarzają albo wspierają wymagany poziom FRR. FRR ma dwie postaci. Automatyczna FRR (aFRR) to, w brzmieniu wytycznych, FRR, którą może aktywować automatyczne urządzenie sterujące. Regulator odbudowy częstotliwości operatora systemu przesyłowego na bieżąco wylicza wartość zadaną i wysyła ją do dostawców. Czas pełnej aktywacji to okres od ustawienia przez regulator nowej wartości zadanej do odpowiadającej jej aktywacji lub dezaktywacji aFRR. FRR z aktywacją ręczną (mFRR) aktywuje się poleceniem, a jej czas pełnej aktywacji jest dłuższy. aFRR kupuje się w dwóch częściach. Moc bilansująca to zapłata dla dostawcy za utrzymywanie pasma mocy w gotowości, osobno w górę (więcej wytwarzania albo mniej poboru) i w dół. Energia bilansująca to zapłata za energię faktycznie dostarczoną przy aktywacji rezerwy. Od 1 czerwca 2022 r. operatorzy przyłączeni do PICASSO, europejskiej platformy aFRR działającej w ramach ENTSO-E, wymieniają przez nią energię bilansującą z aFRR. Rezerwy częstotliwości w Polsce i czasy ich pełnej aktywacji RezerwaAktywacjaMaksymalny czas pełnej aktywacji (zasady PSE)Rola FCRAutomatyczna, lokalny pomiar częstotliwości30 sekundZatrzymuje odchylenie częstotliwościaFRRAutomatyczna, wartość zadana z regulatora OSP5 minutPrzywraca częstotliwość do 50 HzmFRRPolecenie OSP12,5 minutyOdciąża aFRR, pokrywa większe niezbilansowaniaRRPolecenie OSP30 minutOdtwarza poziom FRR ## Usługi systemowe i aFRR w Polsce Usługi systemowe to zbiorcza nazwa usług, które operator sieci kupuje, żeby utrzymać stabilność systemu. Rezerwy częstotliwości (FCR, aFRR, mFRR i RR) są ich rynkową częścią; inne usługi, takie jak regulacja napięcia czy zdolność do odbudowy systemu (black start), kontraktuje się inaczej. W Polsce drugi etap reformy rynku bilansującego wszedł w życie 14 czerwca 2024 r. razem z nowymi Warunkami Dotyczącymi Bilansowania (WDB) PSE. Od tego czasu PSE kupują moce bilansujące FCR, aFRR, mFRR i RR na zasadach rynkowych, osobno w górę i w dół. Są dwa tryby zakupu: podstawowy, z ofertami portfolio na każdą godzinę składanymi z dobowym wyprzedzeniem, i uzupełniający, 15-minutowy. Energię bilansującą i niezbilansowanie rozlicza się w okresach 15-minutowych zamiast godzinnych, a minimalna moc jednostki świadczącej usługi bilansujące spadła z 1 MW do 0,2 MW. 11 lipca 2025 r. PSE dołączyły do PICASSO, co daje im dostęp do zasobów aFRR innych przyłączonych operatorów. Koszt mocy bilansujących trafia do taryfy PSE, więc płacą go wszyscy przyłączeni odbiorcy. ## Co aFRR oznacza dla oprogramowania Dla operatora magazynu energii albo agregatora aFRR oznacza sterowanie obiektem w czasie rzeczywistym oraz składanie ofert i rozliczenia na rynku bilansującym. Oprogramowanie potrzebuje: - Ścieżki sterowania o niskim opóźnieniu. Wartość zadana przychodzi ciągłym strumieniem, a obiekt musi za nią nadążyć w czasie pełnej aktywacji. Ścieżka od interfejsu OSP lub dostawcy usług bilansujących do falowników nie powinna zależeć od połączenia z chmurą, które może się zawiesić. - Arbitrażu wartości zadanych. Ten sam magazyn często handluje na rynku dnia następnego i dnia bieżącego, a jednocześnie utrzymuje pasmo aFRR. Jeden komponent musi łączyć wartości zadane ze wszystkich źródeł, stosować priorytety i chronić zakontraktowane pasmo aFRR przed pozycjami handlowymi. - Zarządzania stanem naładowania. Aktywacja w górę rozładowuje magazyn, a w dół go ładuje, i w ciągu doby aktywacje nie muszą się znosić. System musi zachować dość energii w obu kierunkach przez cały okres zobowiązania. - Kompensacji strat. OSP mierzy w punkcie przyłączenia, więc straty na przekształtnikach i transformatorze między magazynem a licznikiem trzeba pokryć. - Zapisu pomiarów. Dostawcy muszą przejść prekwalifikację i przechowywać pomiary mocy żądanej i dostarczonej w wysokiej rozdzielczości, bo na nich opierają się rozliczenia i kary. - Ofert i rozliczeń: ofert na moc na każdą godzinę lub okres 15-minutowy, ofert na energię, obsługi przydziałów oraz uzgodnienia energii żądanej i dostarczonej w każdym okresie. Piszesz specyfikację? Dodaj aFRR do checklisty wymagań Zbierz hasła, których dotyczy Twój projekt, i dostań ich wymagania wobec systemu w jednym mailu, gotowe do zapytania ofertowego. Wymagania aFRR i komponent systemu, który je obsługuje WymaganieKomponentCo sprawdzić przed zakupem Nadążanie za wartością zadaną w 5 minutSterownik obiektu (EMS)Zachowanie po utracie łącza z chmurąHandel i aFRR na jednym obiekcieOrkiestrator z priorytetami źródełJak rozstrzyga konflikty i rezerwuje zapasDość energii na zobowiązaniePlanowanie stanu naładowaniaStrategia odbudowy po długich aktywacjachDostawa w punkcie przyłączeniaKompensacja stratCzy straty są modelowane dla każdego obiektuDowód dostawyMagazyn telemetriiRozdzielczość i czas przechowywania pomiarówPrzychody i karyModuł rozliczeńUzgodnienie w każdym okresie i ścieżka audytu ## Z naszych projektów Dla Global Green budujemy system zarządzania energią (EMS) dla magazynów energii, który działa na przemysłowym sterowniku w obiekcie i wysyła dane do chmury. Jego orkiestrator łączy wartości zadane z kilku źródeł, na przykład z handlu, aFRR i sterowania bezpośredniego, rozstrzyga konflikty między nimi i dopiero potem rozdziela wynik na baterie. W lipcu 2026 r. dodaliśmy pokrywanie strat: po rozstrzygnięciu konfliktów orkiestrator zwiększa moc rozładowania i zmniejsza moc ładowania o skonfigurowany procent strat, żeby moc zakontraktowana w handlu lub w aFRR była dostarczana w punkcie przyłączenia do sieci, a nie na zaciskach baterii. Korekta dotyczy tylko skonfigurowanych źródeł, wynik nigdy nie wychodzi poza zakres pracy baterii, a każde obcięcie trafia do logu. Od połowy 2026 r. przenosimy do nowej platformy istniejący potok danych aFRR; w październiku 2026 r. trwają testy i przełączenie. We wrześniu 2026 r. zakończyliśmy projekt sterownika, który łączy handel i aFRR na jednym magazynie, a jego implementacja jest w toku. ## Powiązane hasła - [BESS](https://ordergroup.co/pl/slownik/bess/) Bateryjny system magazynowania energii BESS (bateryjny system magazynowania energii) gromadzi energię elektryczną w akumulatorach i na polecenie oddaje ją do obiektu albo sieci. Składa się z szaf bateryjnych, systemu zarządzania baterią, przekształtników mocy i oprogramowania sterującego. - [DSR](https://ordergroup.co/pl/slownik/dsr/) Demand side response DSR (demand response) to zmiana poboru energii przez odbiorców końcowych względem ich zwykłego profilu, w reakcji na ceny albo płatne wezwanie operatora sieci lub agregatora. Może ją oferować jeden obiekt albo wiele obiektów połączonych przez agregację. - [Rynek dnia następnego](https://ordergroup.co/pl/slownik/rynek-dnia-nastepnego/) Rynek dnia następnego (RDN) to codzienna aukcja, na której kupuje się i sprzedaje energię na każdy 15-minutowy okres kolejnej doby. W Europie zlecenia przyjmuje się do 12:00 CET, a jeden algorytm wyznacza ceny dla wszystkich połączonych obszarów cenowych. ## Więcej na blogu - Artykuł [System magazynowania energii BESS: jak działa i jakiego oprogramowania potrzebuje](https://ordergroup.co/pl/blog/bess-magazyn-energii/) ## Źródła 1. [Commission Regulation (EU) 2017/1485 establishing a guideline on electricity transmission system operation (SO GL), Article 3](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017R1485) - EUR-Lex 2. [PICASSO - European aFRR platform](https://www.entsoe.eu/network_codes/eb/picasso/) - ENTSO-E 3. [Ocena wpływu reformy rynku bilansującego (assessment of the balancing market reform)](https://www.ure.gov.pl/download/9/15866/Ocenawplywureformyrynkubilansujacego.pdf) - URE 4. [Dziś wchodzi w życie drugi etap reformy Rynku Bilansującego](https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/12002,Dzis-wchodzi-w-zycie-drugi-etap-reformy-Rynku-Bilansujacego.html) - URE To hasło sprawdza Paweł Zieliński. Zapytaj, co oznacza w Twoim projekcie. [Zapytaj inżyniera](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ## Najczęstsze pytania ![Paweł Zieliński](https://ordergroup.co/media/images/Pawel_p3bY6z4.format-webp.webp) Paweł Zieliński Co-founder & Business Owner [Porozmawiaj z inżynierem](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) ### Czym różnią się FCR, aFRR i mFRR? FCR reaguje lokalnie na częstotliwość w ciągu sekund i zatrzymuje odchylenie. aFRR nadąża za wartością zadaną z regulatora OSP i przywraca częstotliwość w ciągu minut (w Polsce 5). mFRR aktywuje się poleceniem i przejmuje większe lub dłuższe niezbilansowania; w Polsce czas pełnej aktywacji wynosi do 12,5 minuty. ### Czy magazyn energii może jednocześnie świadczyć aFRR i handlować na rynku? Tak, jeśli oprogramowanie sterujące rezerwuje zakontraktowane pasmo aFRR w mocy i energii, a resztę zdolności oddaje do handlu. Potrzebny jest do tego jeden komponent, który rozstrzyga między wartościami zadanymi z różnych źródeł. ### Czy mały obiekt może świadczyć aFRR w Polsce? Od 14 czerwca 2024 r. minimalna moc jednostki na rynku bilansującym wynosi 0,2 MW. Mniejsze obiekty może połączyć agregator, a każda jednostka musi przejść kwalifikację PSE, zanim zacznie oferować rezerwy. ### Co to jest PICASSO? PICASSO to europejska platforma wymiany energii bilansującej z aFRR między operatorami systemów przesyłowych, działająca od 1 czerwca 2022 r. PSE dołączyły do niej 11 lipca 2025 r. Budujesz system, w którym liczy się aFRR? Zobacz, jak budujemy oprogramowanie w tej dziedzinie: case studies i technologie, których używamy. [Zobacz: Energetyka](https://ordergroup.co/pl/oprogramowanie-dla-energetyki/) Checklista wymagań Do każdego hasła wyślemy definicję i to, czego wymaga od Twojego oprogramowania. Bezpłatnie, bez rozmowy handlowej. Checklista jest pusta. Dodaj hasło plusem przy jego nazwie.