# Energetyka Source: https://ordergroup.co/pl/slownik/energetyka/ Last updated: 2026-10-10 > Pojęcia rynku energii i urządzeń dla zespołów, które kupują oprogramowanie: DSR, rynek dnia następnego, PPA, EMS, Modbus i inne, z przykładami z naszych projektów. 25 haseł Przegląd 10 października 2026 # Słownik oprogramowania dla energetyki Pojęcia rynku, magazynów energii i urządzeń dla zespołów, które kupują oprogramowanie: od DSR i rynku dnia następnego po protokoły, które łączą falowniki i baterie. Każde hasło sprawdza praktyk, który buduje takie systemy: [Paweł Zieliński](https://ordergroup.co/pl/autorzy/pawel-zielinski/), [Michał Dżaman](https://ordergroup.co/pl/autorzy/michal-dzaman/), [Karol Oponowicz](https://ordergroup.co/pl/autorzy/karol-oponowicz/). Piszesz specyfikację? Zamień te hasła w checklistę wymagań Dodaj hasła, których dotyczy Twój projekt. Do każdego wyślemy, co zmienia w kupowanym oprogramowaniu - gotowe do wklejenia do zapytania ofertowego. [Co budujemy: Energetyka](https://ordergroup.co/pl/oprogramowanie-dla-energetyki/) ## A - [aFRR](https://ordergroup.co/pl/slownik/afrr/) Rezerwa odbudowy częstotliwości z aktywacją automatyczną aFRR (automatic frequency restoration reserve) to rezerwa odbudowy częstotliwości, którą operator sieci aktywuje automatycznie, wysyłając wartości zadane ze swojego regulatora częstotliwości, żeby przywrócić częstotliwość znamionową. W Polsce pełna aktywacja musi nastąpić w ciągu 5 minut. ## B - [BESS](https://ordergroup.co/pl/slownik/bess/) Bateryjny system magazynowania energii BESS (bateryjny system magazynowania energii) gromadzi energię elektryczną w akumulatorach i na polecenie oddaje ją do obiektu albo sieci. Składa się z szaf bateryjnych, systemu zarządzania baterią, przekształtników mocy i oprogramowania sterującego. - [BMS](https://ordergroup.co/pl/slownik/bms/) System zarządzania baterią BMS (system zarządzania baterią) to elektronika i oprogramowanie, które monitorują ogniwa akumulatora, w tym napięcie, temperaturę i stan naładowania, wyrównują je i odłączają baterię po przekroczeniu bezpiecznych granic. W budynkach skrót BMS oznacza też system zarządzania budynkiem. ## C - [Cyfrowy bliźniak](https://ordergroup.co/pl/slownik/cyfrowy-blizniak/) Cyfrowy bliźniak (digital twin) to programowa reprezentacja fizycznego urządzenia albo procesu, zsynchronizowana z nim przez dane na żywo. Pozwala je monitorować, symulować zmiany, a czasem także sterować nim bez dotykania prawdziwego sprzętu. ## D - [DSR](https://ordergroup.co/pl/slownik/dsr/) Demand side response DSR (demand response) to zmiana poboru energii przez odbiorców końcowych względem ich zwykłego profilu, w reakcji na ceny albo płatne wezwanie operatora sieci lub agregatora. Może ją oferować jeden obiekt albo wiele obiektów połączonych przez agregację. ## E - [Emisje zakresu 2 (scope 2)](https://ordergroup.co/pl/slownik/emisje-scope-2/) Emisje zakresu 2 to pośrednie emisje gazów cieplarnianych z wytworzenia energii elektrycznej, pary, ciepła lub chłodu, które firma kupuje i zużywa. Zwykle raportuje się je dwiema metodami: według średniej dla sieci i według umów, które firma wybrała. - [EMS](https://ordergroup.co/pl/slownik/ems/) Energy Management System EMS (system zarządzania energią) to oprogramowanie, które odczytuje liczniki, falowniki i magazyny energii w obiekcie i wysyła im nastawy: decyduje, kiedy ładować, rozładowywać, ograniczać produkcję albo handlować, w granicach sieci, umów i bezpieczeństwa. - [ETRM](https://ordergroup.co/pl/slownik/etrm/) System handlu energią i zarządzania ryzykiem ETRM (system handlu energią i zarządzania ryzykiem) to oprogramowanie, które rejestruje transakcje na energię i zarządza wynikającymi z nich pozycjami, ryzykiem, wynikiem finansowym i rozliczeniami w firmach kupujących i sprzedających energię elektryczną, gaz lub inne surowce energetyczne. ## G - [Gwarancje pochodzenia](https://ordergroup.co/pl/slownik/gwarancje-pochodzenia/) Guarantees of origin Gwarancja pochodzenia (GoO) to elektroniczny dokument o standardowej wielkości 1 MWh, który poświadcza odbiorcy końcowemu, że określona ilość energii została wytworzona z odnawialnych źródeł. Wydaje się ją, przenosi i umarza w krajowym rejestrze, a obraca nią niezależnie od samej energii. ## L - [Licznik zdalnego odczytu](https://ordergroup.co/pl/slownik/licznik-zdalnego-odczytu/) Licznik zdalnego odczytu (LZO, smart meter) to licznik energii elektrycznej, który komunikuje się w obie strony z systemem zdalnego odczytu operatora: rejestruje dane interwałowe, na przykład piętnastominutowy profil obciążenia, i przyjmuje polecenia, takie jak ograniczenie mocy albo wyłączenie. ## M - [Magazyn ciepła](https://ordergroup.co/pl/slownik/magazyn-ciepla/) Magazyn ciepła (TES) przechowuje energię, podgrzewając lub schładzając medium, np. wodę, skałę albo stopioną sól, i oddaje ją później jako ciepło, chłód lub prąd. Pozwala kupować energię elektryczną, gdy jest tania, a dostarczać ciepło, gdy jest potrzebne. - [Modbus](https://ordergroup.co/pl/slownik/modbus/) Modbus to otwarty protokół typu zapytanie-odpowiedź do odczytu i zapisu 16-bitowych rejestrów i pojedynczych bitów w urządzeniach polowych. Falowniki, magazyny energii i liczniki używają go po łączu szeregowym (Modbus RTU) albo po Ethernecie (Modbus TCP). ## N - [NIS2](https://ordergroup.co/pl/slownik/nis2/) Dyrektywa NIS2 NIS2 to dyrektywa UE o cyberbezpieczeństwie (2022/2555). Wymaga od podmiotów kluczowych i ważnych, m.in. sprzedawców energii, operatorów sieci, wytwórców, agregatorów, operatorów magazynów i punktów ładowania, zarządzania ryzykiem i wczesnego ostrzeżenia o poważnym incydencie w ciągu 24 godzin. ## O - [Ograniczenie produkcji i eksportu (curtailment)](https://ordergroup.co/pl/slownik/curtailment/) Energy curtailment Curtailment to celowe ograniczenie produkcji źródła, zwykle fotowoltaiki albo wiatru, poniżej tego, co mogłoby wytworzyć. Zleca je operator sieci, żeby zbilansować system albo nie przeciążyć linii, albo ustawia się je lokalnie jako limit eksportu na przyłączu. - [Opłata mocowa](https://ordergroup.co/pl/slownik/oplata-mocowa/) Opłata mocowa to opłata, z której odbiorcy końcowi finansują rynek mocy. Większość firm płaci ją od każdej kWh pobranej w godzinach szczytu w dni robocze, a stawka maleje, gdy zużycie w szczycie jest bliskie zużyciu poza szczytem. ## P - [Peak shaving](https://ordergroup.co/pl/slownik/peak-shaving/) Peak shaving to obniżanie najwyższej mocy, jaką obiekt pobiera z sieci, zwykle przez rozładowanie magazynu albo ograniczenie elastycznego odbioru w okresach mierzonych przez taryfę. Dzięki temu obiekt unika opłat za przekroczenie mocy umownej albo dostaje niższą opłatę sieciową. ## R - [Rynek dnia następnego](https://ordergroup.co/pl/slownik/rynek-dnia-nastepnego/) Rynek dnia następnego (RDN) to codzienna aukcja, na której kupuje się i sprzedaje energię na każdy 15-minutowy okres kolejnej doby. W Europie zlecenia przyjmuje się do 12:00 CET, a jeden algorytm wyznacza ceny dla wszystkich połączonych obszarów cenowych. ## S - [SCADA](https://ordergroup.co/pl/slownik/scada/) System nadzoru, sterowania i akwizycji danych SCADA (system nadzoru, sterowania i akwizycji danych) to klasa przemysłowych systemów sterowania, które zbierają w czasie rzeczywistym dane z urządzeń i czujników w terenie, pokazują je operatorom i wysyłają polecenia sterujące do urządzeń w zakładzie lub sieci. - [Spółdzielnia energetyczna](https://ordergroup.co/pl/slownik/spoldzielnia-energetyczna/) Spółdzielnia energetyczna to spółdzielnia, której członkowie wspólnie wytwarzają, magazynują i zużywają energię z odnawialnych źródeł. W Polsce to forma prawna z ustawy o OZE z własnym rozliczeniem energii członków; w prawie UE odpowiada jej społeczność energetyczna OZE. - [Stan naładowania (SoC)](https://ordergroup.co/pl/slownik/stan-naladowania-soc/) State of charge Stan naładowania (SoC) to energia dostępna w akumulatorze, wyrażona jako procent jego pojemności znamionowej. Szacuje go system zarządzania baterią, a oprogramowanie energetyczne na jego podstawie decyduje, kiedy magazyn energii może się ładować, rozładowywać albo trzymać rezerwę. ## T - [Taryfa dynamiczna](https://ordergroup.co/pl/slownik/taryfa-dynamiczna/) Taryfa dynamiczna to umowa sprzedaży energii, w której cena energii podąża za rynkiem spot, zwykle za ceną z rynku dnia następnego dla każdej godziny lub kwadransa. Prawo UE daje każdemu odbiorcy z licznikiem zdalnego odczytu prawo do takiej umowy u co najmniej jednego sprzedawcy. ## U - [Umowa PPA](https://ordergroup.co/pl/slownik/umowa-ppa/) Power purchase agreement Umowa PPA (power purchase agreement) to umowa, w której kupujący zobowiązuje się kupować energię elektryczną bezpośrednio od wytwórcy na warunkach rynkowych, zwykle przez kilka lat i często z konkretnej farmy wiatrowej lub fotowoltaicznej. ## V - [V2G](https://ordergroup.co/pl/slownik/v2g/) Vehicle-to-grid V2G (vehicle-to-grid) pozwala podłączonemu samochodowi elektrycznemu oddawać energię z akumulatora do sieci, z której się ładuje. Agregator łączy wiele pojazdów i sprzedaje ich elastyczność na rynkach energii i bilansowania. - [VPP](https://ordergroup.co/pl/slownik/vpp/) Wirtualna elektrownia VPP (wirtualna elektrownia) to sieć rozproszonych zasobów energetycznych, takich jak instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii i elastyczne odbiory, koordynowanych przez centralny system sterowania tak, by można było nimi zarządzać i handlować jak jedną jednostką. ## Z - [Zakup energii (transze i przetargi)](https://ordergroup.co/pl/slownik/zakup-energii/) Zakup energii to sposób, w jaki firma kupuje zużywaną energię elektryczną i gaz: wybór modelu umowy, ustalanie cen w transzach albo w przetargu wśród sprzedawców oraz kontrola kosztu, ryzyka i faktur względem budżetu. Bezpłatnie dla zamawiających ## Zbuduj ze słownika checklistę wymagań 1. Wybierz hasła Kliknij plus przy każdym haśle, którego dotyczy Twój projekt: protokoły, przepisy, zasady rynku. 2. Odbierz mailem Przy każdym haśle definicja i wymagania wobec Twojego oprogramowania, spisane przez naszych inżynierów. 3. Użyj w zapytaniu ofertowym Wklej wymagania do zapytania ofertowego albo sprawdź nimi, co pominął dostawca. Zamawiasz oprogramowanie, a pojęć przybywa? Rozmawiasz z inżynierem, nie z handlowcem. W 30 minut przejrzymy wymagania i powiemy, od czego zaczęlibyśmy budowę. [Porozmawiaj z inżynierem](https://ordergroup.co/pl/kontakt/) Checklista wymagań Do każdego hasła wyślemy definicję i to, czego wymaga od Twojego oprogramowania. Bezpłatnie, bez rozmowy handlowej. Checklista jest pusta. Dodaj hasło plusem przy jego nazwie.